DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

1134 wszystkich twierdzeń (Claims)

349 FACT (fakty empiryczne)

233 INTERPRETATION (wnioski)

61 UNCERTAINTY (granice dowodu)

0 COMMENT (komentarze)

1133 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.

Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.

Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).

Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).

Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 20

Twierdzenie (Claim)	Źródło i Identyfikator	Dosłowny cytat i Lokalizacja	5 Wymiarów & Poziom Audytu
EFT a wstyd i intymność w związku: randomizowane badanie kliniczne ID: C-2025-25034153-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE W praktyce par szczególnie istotne jest obserwowanie bezpieczeństwa relacyjnego, dostępności emocjonalnej, responsywności partnera i wzorców interakcji, jeżeli są one bezpośrednio związane z celem i protokołem terapii. Zobacz w Argument Map → Synteza →	The effect of emotionally focused couple therapy (EFCT) on shame and intimacy in couples: a randomized controlled trial (RCT) BMC Psychology Badanie pierwotne RCT DOI: 10.1186/s40359-025-03415-3 ↗ PMID: 41057959 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: PMC/Springer, Methods/Results	Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja 1. Efekt zaobserwowany: Wniosek interpretacyjny autorów 2. Parametr efektu: Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście) 3. Pewność (GRADE): Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis ID: C-2025-aur70073-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE W praktyce ważne są unikanie męskiego biasu diagnostycznego, uwzględnienie camouflagingu oraz dokładna historia rozwojowa i zdrowotna. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis Autism Research Inne źródło Obserwacyjne DOI: 10.1002/aur.70073 ↗ PMID: 40546237 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: Clinical interpretation	Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja 1. Efekt zaobserwowany: Wniosek interpretacyjny autorów 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Trzy przepływy współczucia, samokrytycyzm i wstyd w CFT: systematyczny przegląd ID: C-2025-15081031-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE W praktyce warto monitorować nie tylko objaw docelowy, lecz także procesy centralne dla CFT — samokrytycyzm, wstyd, samowspółczucie i zdolność do samouspokajania — o ile są częścią badanego protokołu. Zobacz w Argument Map → Synteza →	The Effectiveness of Compassion Focused Therapy for the Three Flows of Compassion, Self-Criticism, and Shame in Clinical Populations: A Systematic Review Behavioral Sciences Przegląd systematyczny Przegląd systematyczny DOI: 10.3390/bs15081031 ↗ PMID: 40867388 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: PMC/MDPI, Abstract/Results	Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja 1. Efekt zaobserwowany: Wniosek interpretacyjny autorów 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cultural influences on emotion regulation and affective outcomes among trauma survivors: An ecological momentary assessment study ID: C-2025-02503160-01 FACT DIRECT_SOURCE Badanie EMA u osób po traumie porównywało codzienne wykorzystanie m.in. akceptacji, przeformułowania, rozproszenia i rozwiązywania problemów oraz ich związki z afektem i PTSD. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Cultural influences on emotion regulation and affective outcomes among trauma survivors: An ecological momentary assessment study Journal of Affective Disorders Inne źródło Inne / nieokreślone DOI: 10.1016/j.jad.2025.03.160 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 2: Lokalizacja sekcji 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cultural influences on emotion regulation and affective outcomes among trauma survivors: An ecological momentary assessment study ID: C-2025-02503160-02 FACT DIRECT_SOURCE Projekt badania: ecological momentary assessment study. Zakres: kontekst codziennego użycia akceptacji po doświadczeniach traumatycznych.. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Cultural influences on emotion regulation and affective outcomes among trauma survivors: An ecological momentary assessment study Journal of Affective Disorders Inne źródło Inne / nieokreślone DOI: 10.1016/j.jad.2025.03.160 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 2: Lokalizacja sekcji 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cultural influences on emotion regulation and affective outcomes among trauma survivors: An ecological momentary assessment study ID: C-2025-02503160-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE Zakres względem radykalnej akceptacji: POŚREDNIA — acceptance jako strategia regulacji emocji. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Cultural influences on emotion regulation and affective outcomes among trauma survivors: An ecological momentary assessment study Journal of Affective Disorders Inne źródło Inne / nieokreślone DOI: 10.1016/j.jad.2025.03.160 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Cultural influences on emotion regulation and affective outcomes among trauma survivors: An ecological momentary assessment study ID: C-2025-02503160-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE Nie ekstrapoluj dowodu z akceptacji, ACT, DBT-PTSD lub całej DBT na izolowaną skuteczność Radical Acceptance bezpośrednio, jeżeli badanie tego nie testowało. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Cultural influences on emotion regulation and affective outcomes among trauma survivors: An ecological momentary assessment study Journal of Affective Disorders Inne źródło Inne / nieokreślone DOI: 10.1016/j.jad.2025.03.160 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Effects of workplace acceptance and commitment therapy (ACT) programs on psychological flexibility's subprocesses: A systematic review ID: C-2025-25100915-01 FACT DIRECT_SOURCE Przegląd zidentyfikował 30 badań ACT pracowniczych, w tym 18 kontrolowanych, i oceniał poszczególne procesy elastyczności psychologicznej. Wnioski wskazywały m.in. na poprawę akceptacji, defuzji i kontaktu z chwilą obecną. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Effects of workplace acceptance and commitment therapy (ACT) programs on psychological flexibility's subprocesses: A systematic review Journal of Contextual Behavioral Science Inne źródło Przegląd systematyczny DOI: 10.1016/j.jcbs.2025.100915 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 2: Lokalizacja sekcji 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Effects of workplace acceptance and commitment therapy (ACT) programs on psychological flexibility's subprocesses: A systematic review ID: C-2025-25100915-02 FACT DIRECT_SOURCE Projekt badania: systematic review. Zakres: procesowy dowód dla akceptacji w terapii kontekstualnej, poza DBT.. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Effects of workplace acceptance and commitment therapy (ACT) programs on psychological flexibility's subprocesses: A systematic review Journal of Contextual Behavioral Science Inne źródło Przegląd systematyczny DOI: 10.1016/j.jcbs.2025.100915 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 2: Lokalizacja sekcji 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Effects of workplace acceptance and commitment therapy (ACT) programs on psychological flexibility's subprocesses: A systematic review ID: C-2025-25100915-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE Zakres względem radykalnej akceptacji: POŚREDNIA — acceptance / psychological flexibility. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Effects of workplace acceptance and commitment therapy (ACT) programs on psychological flexibility's subprocesses: A systematic review Journal of Contextual Behavioral Science Inne źródło Przegląd systematyczny DOI: 10.1016/j.jcbs.2025.100915 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Effects of workplace acceptance and commitment therapy (ACT) programs on psychological flexibility's subprocesses: A systematic review ID: C-2025-25100915-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE Nie ekstrapoluj dowodu z akceptacji, ACT, DBT-PTSD lub całej DBT na izolowaną skuteczność Radical Acceptance bezpośrednio, jeżeli badanie tego nie testowało. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Effects of workplace acceptance and commitment therapy (ACT) programs on psychological flexibility's subprocesses: A systematic review Journal of Contextual Behavioral Science Inne źródło Przegląd systematyczny DOI: 10.1016/j.jcbs.2025.100915 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności ID: C-2025-25001051-01 FACT EVIDENCE_VERIFIED Dorośli z MDD, którzy nie osiągnęli remisji po ≥12 sesjach NHS Talking Therapies. MBCT+TAU n=118 vs TAU n=116. Zobacz w Argument Map → Synteza →	MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności The Lancet Psychiatry Badanie pierwotne RCT DOI: 10.1016/s2215-0366(25)00105-1 ↗ PMID: 40379363 ↗	„Dorośli z MDD, którzy nie osiągnęli remisji po ≥12 sesjach NHS Talking Therapies. MBCT+TAU n=118 vs TAU n=116.” Lokalizacja: PubMed/publisher record; Methods/Abstract	Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace) 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Kryterium kategorialne (remisja objawowa / utrata diagnozy spełnia MCID) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności ID: C-2025-25001051-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED Po 34 tygodniach MBCT+TAU dawała niższe nasilenie depresji niż TAU (różnica -2,49; 95% CI -3,89 do -1,09; p=0,0006; d=-0,41). Szacowane prawdopodobieństwo opłacalności przy progu £20 000/QALY wyniosło 99%. Zobacz w Argument Map → Synteza →	MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności The Lancet Psychiatry Badanie pierwotne RCT DOI: 10.1016/s2215-0366(25)00105-1 ↗ PMID: 40379363 ↗	„Po 34 tygodniach MBCT+TAU dawała niższe nasilenie depresji niż TAU (różnica -2,49; 95% CI -3,89 do -1,09; p=0,0006; d=-0,41). Szacowane prawdopodobieństwo opłacalności przy progu £20 000/QALY wyniosło 99%.” Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract	Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace) 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 2. Parametr efektu: Zaraportowano parametr: d=-0 3. Pewność (GRADE): Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności ID: C-2025-25001051-03 UNCERTAINTY LIMITATION Badanie dotyczy konkretnej ścieżki stepped-care NHS i nie jest bezpośrednim porównaniem z inną aktywną psychoterapią. Zobacz w Argument Map → Synteza →	MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności The Lancet Psychiatry Badanie pierwotne RCT DOI: 10.1016/s2215-0366(25)00105-1 ↗ PMID: 40379363 ↗	„Badanie dotyczy konkretnej ścieżki stepped-care NHS i nie jest bezpośrednim porównaniem z inną aktywną psychoterapią.” Lokalizacja: Discussion/Limitations	Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu 1. Efekt zaobserwowany: Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia 3. Pewność (GRADE): Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności ID: C-2025-25001051-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu MBCT, komparatora i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii. Zobacz w Argument Map → Synteza →	MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności The Lancet Psychiatry Badanie pierwotne RCT DOI: 10.1016/s2215-0366(25)00105-1 ↗ PMID: 40379363 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: Synthesis from the cited study limits	Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja 1. Efekt zaobserwowany: Wniosek interpretacyjny autorów 3. Pewność (GRADE): Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności ID: C-2025-25001051-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE W praktyce warto odnosić wynik MBCT do konkretnego problemu klinicznego, historii pacjenta, porównywanej interwencji oraz jakości i trwałości dowodów. Zobacz w Argument Map → Synteza →	MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności The Lancet Psychiatry Badanie pierwotne RCT DOI: 10.1016/s2215-0366(25)00105-1 ↗ PMID: 40379363 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: Clinical interpretation	Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja 1. Efekt zaobserwowany: Wniosek interpretacyjny autorów 3. Pewność (GRADE): Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Consolidating a framework of autistic camouflaging strategies: An integrative systematic review ID: C-2025-51335472-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE W praktyce ważne są unikanie męskiego biasu diagnostycznego, uwzględnienie camouflagingu oraz dokładna historia rozwojowa i zdrowotna. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Consolidating a framework of autistic camouflaging strategies: An integrative systematic review Autism Przegląd systematyczny Przegląd systematyczny DOI: 10.1177/13623613251335472 ↗ PMID: 40448317 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: Clinical interpretation	Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja 1. Efekt zaobserwowany: Wniosek interpretacyjny autorów 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w dysregulacji emocji u autystycznych dorosłych bez niepełnosprawności intelektualnej: randomizowane badanie ID: C-2025-00544717-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED Włączono 63 autystycznych dorosłych. Dysregulacja emocji zmniejszała się względem listy oczekujących w połowie terapii (β=-18.59) i po terapii (β=-31.91), a poprawa utrzymała się w follow-up; poprawiły się też depresja i jakość życia. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Dialectical Behaviour Therapy to Treat Emotion Dysregulation in Autistic Adults without Intellectual Disability: A Randomised Controlled Trial Psychotherapy and Psychosomatics Badanie pierwotne RCT DOI: 10.1159/000544717 ↗ PMID: 40203811 ↗	„Sixty-three autistic adults ... randomised ... 18-week treatment ... waiting list.” Lokalizacja: PMC, Abstract/Results	Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace) 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Jakościowe badanie barier i czynników sprzyjających opiece nad autystycznymi kobietami i ich opiekunami ID: C-2025-cop70007-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE W praktyce ważne są unikanie męskiego biasu diagnostycznego, uwzględnienie camouflagingu oraz dokładna historia rozwojowa i zdrowotna. Zobacz w Argument Map → Synteza →	A Qualitative Study Exploring Barriers and Facilitators to Care With Autistic Women and Caregivers Journal of Community Psychology Badanie jakościowe Jakościowe DOI: 10.1002/jcop.70007 ↗ PMID: 40221924 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: Clinical interpretation	Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja 1. Efekt zaobserwowany: Wniosek interpretacyjny autorów 3. Pewność (GRADE): Specyficzna (GRADE-CERQual) Eksploracja doświadczeń pacjentów i mechanizmów terapeutycznych (adekwatność i spójność danych jakościowych). 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Kontekstowa (doświadczenia pacjentów/terapeutów, wymaga adaptacji)
Who, when, where, and why: A systematic review of “late diagnosis” in autism ID: C-2025-aur3278-01 FACT EVIDENCE_VERIFIED Osoby z późną diagnozą autyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem różnic płciowych i wieku diagnozy. Systematyczna synteza badań nad późną diagnozą; brak jednego wspólnego komparatora. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Who, when, where, and why: A systematic review of “late diagnosis” in autism Autism Research Przegląd systematyczny Przegląd systematyczny DOI: 10.1002/aur.3278 ↗	„Osoby z późną diagnozą autyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem różnic płciowych i wieku diagnozy. Systematyczna synteza badań nad późną diagnozą; brak jednego wspólnego komparatora.” Lokalizacja: Abstract/Methods	Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace) 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.