Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
CFT u studentów medycyny: dobrostan, odporność psychiczna i lęk przed szczęściem — pilotażowe RCT
Wynik należy czytać w granicach konkretnej populacji, protokołu CFT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii skoncentrowanej na współczuciu.
|
Evaluating the effectiveness of compassion-focused therapy on psychological outcomes in medical students: A pilot randomized controlled trial
British Journal of Health Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Wiley/PubMed, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
CFT u studentów medycyny: dobrostan, odporność psychiczna i lęk przed szczęściem — pilotażowe RCT
W praktyce warto monitorować nie tylko objaw docelowy, lecz także procesy centralne dla CFT — samokrytycyzm, wstyd, samowspółczucie i zdolność do samouspokajania — o ile są częścią badanego protokołu.
|
Evaluating the effectiveness of compassion-focused therapy on psychological outcomes in medical students: A pilot randomized controlled trial
British Journal of Health Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Wiley/PubMed, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
EFT a wstyd i intymność w związku: randomizowane badanie kliniczne
Randomizowane badanie pretest–posttest z grupą kontrolną; 36 kwalifikujących się par zrandomizowano do dwóch grup po 18 par; po wycofaniach do analizy post-test włączono 13 par w każdej grupie. EFCT n=18 par vs warsztat/kontrola n=18 par; po wycofaniach analizowano 13 par w każdym ramieniu.
|
The effect of emotionally focused couple therapy (EFCT) on shame and intimacy in couples: a randomized controlled trial (RCT)
BMC Psychology
|
„Following the initial screening interviews, 36 eligible couples were randomly assigned to two groups of 18; ultimately, 13 couples in each group were included in the final analysis.”
Lokalizacja: PMC/Springer, Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Autystyczne kobiety z diagnozą w dzieciństwie lub dorosłości. Porównanie kobiet diagnozowanych w dzieciństwie i dorosłości.
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Autism Research
|
„Autystyczne kobiety z diagnozą w dzieciństwie lub dorosłości. Porównanie kobiet diagnozowanych w dzieciństwie i dorosłości.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Badanie porównuje profile kobiet diagnozowanych wcześnie i późno, co pozwala analizować, które cechy wiążą się z późniejszym rozpoznaniem.
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Autism Research
|
„Badanie porównuje profile kobiet diagnozowanych wcześnie i późno, co pozwala analizować, które cechy wiążą się z późniejszym rozpoznaniem.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Projekt obserwacyjny; moment diagnozy może być powiązany z wieloma czynnikami środowiskowymi i klinicznymi.
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Autism Research
|
„Projekt obserwacyjny; moment diagnozy może być powiązany z wieloma czynnikami środowiskowymi i klinicznymi.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Wynik należy odnosić do konkretnej populacji, projektu badania i sposobu pomiaru.
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Autism Research
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
W praktyce ważne są unikanie męskiego biasu diagnostycznego, uwzględnienie camouflagingu oraz dokładna historia rozwojowa i zdrowotna.
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Autism Research
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Trzy przepływy współczucia, samokrytycyzm i wstyd w CFT: systematyczny przegląd
W 21 badaniach (N=450) obserwowano spójne poprawy self-compassion (g 0.23–4.14) i redukcje self-criticism (g 0.29–1.56); obserwowano także redukcje external shame. Dowody dla internal shame i compassion to/from others były ograniczone i niespójne.
|
The Effectiveness of Compassion Focused Therapy for the Three Flows of Compassion, Self-Criticism, and Shame in Clinical Populations: A Systematic Review
Behavioral Sciences
|
„A systematic search of three databases (2000–2024) identified 21 studies (N = 450) ...”
Lokalizacja: PMC/MDPI, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
Dorośli z kompleksową ekspozycją traumatyczną i objawami CPTSD. Psychoterapie psychologiczne vs warunki kontrolne.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
„Dorośli z kompleksową ekspozycją traumatyczną i objawami CPTSD. Psychoterapie psychologiczne vs warunki kontrolne.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
Metaanaliza RCT wykazała istotne efekty psychoterapii vs kontrola dla PTSD (k=27, g=-1,16), depresji (k=23, g=-1,12), lęku (k=13, g=-1,25) i dysocjacji (k=7, g=-0,47); efekty w follow-up zmniejszały się, ale pozostawały istotne dla części wyników.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
„Metaanaliza RCT wykazała istotne efekty psychoterapii vs kontrola dla PTSD (k=27, g=-1,16), depresji (k=23, g=-1,12), lęku (k=13, g=-1,25) i dysocjacji (k=7, g=-0,47); efekty w follow-up zmniejszały się, ale pozostawały istotne dla części wyników.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności
Dorośli z MDD, którzy nie osiągnęli remisji po ≥12 sesjach NHS Talking Therapies. MBCT+TAU n=118 vs TAU n=116.
|
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności
The Lancet Psychiatry
|
„Dorośli z MDD, którzy nie osiągnęli remisji po ≥12 sesjach NHS Talking Therapies. MBCT+TAU n=118 vs TAU n=116.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Methods/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności
Po 34 tygodniach MBCT+TAU dawała niższe nasilenie depresji niż TAU (różnica -2,49; 95% CI -3,89 do -1,09; p=0,0006; d=-0,41). Szacowane prawdopodobieństwo opłacalności przy progu £20 000/QALY wyniosło 99%.
|
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności
The Lancet Psychiatry
|
„Po 34 tygodniach MBCT+TAU dawała niższe nasilenie depresji niż TAU (różnica -2,49; 95% CI -3,89 do -1,09; p=0,0006; d=-0,41). Szacowane prawdopodobieństwo opłacalności przy progu £20 000/QALY wyniosło 99%.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Internetowa DBT w dysregulacji emocji u osób z przewlekłym bólem: randomizowane badanie kliniczne
Dwuramienne randomizowane badanie iDBT-Pain + usual care vs usual care, z oceną po 9 i 21 tygodniach iDBT-Pain (n=45) vs TAU (n=44)
|
Online Dialectical Behavioral Therapy for Emotion Dysregulation in People With Chronic Pain: A Randomized Clinical Trial
JAMA Network Open
|
„89 participants ... 45 iDBT-Pain and 44 treatment-as-usual ... between-group difference -4.88 ... P=.03; d=-0.46.”
Lokalizacja: JAMA/PMC, Key Points/Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w dysregulacji emocji u autystycznych dorosłych bez niepełnosprawności intelektualnej: randomizowane badanie
Randomizowane 18-tygodniowe DBT vs lista oczekujących z ocenami w trakcie, po terapii i w follow-up DBT vs waiting list
|
Dialectical Behaviour Therapy to Treat Emotion Dysregulation in Autistic Adults without Intellectual Disability: A Randomised Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Sixty-three autistic adults ... randomised ... 18-week treatment ... waiting list.”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Randomizowane porównanie EMDR z równoległym DBT vs EMDR alone, z rocznym follow-up EMDR (n=63) vs EMDR + DBT (n=61)
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Patients ... randomly assigned to EMDR (n=63) or concurrent EMDR-DBT (n=61) ... no significant differences after 1 year (p=.312, d=-.23).”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Obie strategie prowadziły do dużych redukcji PTSD. Po roku nie wykazano istotnej różnicy (p=.312, d=-.23); obie grupy poprawiły też objawy BPD i jakość życia.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Patients ... randomly assigned to EMDR (n=63) or concurrent EMDR-DBT (n=61) ... no significant differences after 1 year (p=.312, d=-.23).”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Badanie nie testuje DBT jako samodzielnej terapii PTSD.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Badanie nie testuje DBT jako samodzielnej terapii PTSD.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.