Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Zerwania przymierza terapeutycznego wiążą się z gorszym wynikiem terapii
Badanie nie ustala przyczynowości ani nie ocenia bezpośrednio skuteczności naprawy zerwań.
|
Alliance Ruptures and Psychotherapy Outcomes: A Multilevel Meta-Analysis of Their Association
Journal of Clinical Psychology
|
„The meta-analysis does not directly test temporal or causal ordering and does not examine rupture repair as an intervention.”
Lokalizacja: Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
DBT nie wdraża się samym szkoleniem. Lekcje z pięciu europejskich krajów
Publikacja nie jest porównaniem skuteczności klinicznej DBT między krajami.
|
Case study: The DBT implementation journey of dialectical behaviour therapy in five European countries
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
Materiał nie dostarcza dowodu, że skrócony format CBT-N jest równoważny standardowej interwencji pod względem skuteczności.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„The article focuses on access and feasibility and describes an ongoing pilot rather than a definitive efficacy trial.”
Lokalizacja: Article scope / Discussion
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
Przegląd opisuje sposoby badania zmiany, a nie skuteczność względną terapii ani wielkość efektów.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„The review mapped research practices rather than providing an overview of effect sizes for treatment response.”
Lokalizacja: Introduction / Study objectives
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Internetowa grupa samopomocowa oparta na CBT zmniejsza depresję, a w tym badaniu także myśli samobójcze
W porównaniu z grupą oczekującą efekt dla depresji po programie wyniósł d=0,68.
|
Efficacy of a Cognitive Behavioral Therapy–Based Online Self-Help Group for Depression and Suicide Ideation: Randomized Controlled Trial
Journal of Medical Internet Research
|
„COS showed a significantly greater reduction ... compared with waitlist ... d=0.68.”
Lokalizacja: Results — Depression
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Kiedy przymierze terapeutyczne pęka: czego pacjenci i terapeuci uczą nas o naprawie relacji
W syntezie znalazło się 10 badań jakościowych.
|
A systematic review and thematic synthesis of qualitative literature on the experiences of alliance ruptures within psychotherapy
British Journal of Clinical Psychology
|
„The thematic synthesis included ten studies.”
Lokalizacja: Results — Study characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Kiedy przymierze terapeutyczne pęka: czego pacjenci i terapeuci uczą nas o naprawie relacji
Synteza jakościowa nie pozwala oszacować wielkości efektu zerwań ani dowieść, że naprawa przyczynowo poprawia wyniki terapii.
|
A systematic review and thematic synthesis of qualitative literature on the experiences of alliance ruptures within psychotherapy
British Journal of Clinical Psychology
|
„The synthesis focuses on experiences and perceptions rather than quantitative treatment effects.”
Lokalizacja: Discussion — Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
DBT i EMDR krok po kroku: badanie wykonalności leczenia fazowego BPD z traumą
Obie grupy zmniejszyły objawy BPD; istotne zmniejszenie objawów dysocjacyjnych odnotowano tylko w grupie DBT-ST+EMDR.
|
The combination of dialectical behavioral skills training with EMDR in the treatment of borderline personality disorder and psychological trauma: a feasibility randomized trial.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Both conditions reduced BPD symptoms, while only the DBT-ST+EMDR condition significantly reduced dissociative symptoms.”
Lokalizacja: Abstract — Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT i EMDR krok po kroku: badanie wykonalności leczenia fazowego BPD z traumą
Badanie wykonalności nie dostarcza podstaw do stwierdzenia, że sekwencja DBT-ST+EMDR jest skuteczniejsza od dalszego DBT-ST.
|
The combination of dialectical behavioral skills training with EMDR in the treatment of borderline personality disorder and psychological trauma: a feasibility randomized trial.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„A definitive, fully powered randomized clinical trial is warranted to confirm these findings.”
Lokalizacja: Abstract — Conclusions; Discussion
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
W 7 RCT (N=777) MBCT była prawdopodobnie skuteczniejsza od TAU po leczeniu (SMD=-0,40; 95% CrI -0,64 do -0,16) oraz w średnim follow-up (SMD=-0,41; 95% CrI -0,76 do -0,02).
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„W 7 RCT (N=777) MBCT była prawdopodobnie skuteczniejsza od TAU po leczeniu (SMD=-0,40; 95% CrI -0,64 do -0,16) oraz w średnim follow-up (SMD=-0,41; 95% CrI -0,76 do -0,02).”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Wynik dotyczy specyficznej populacji depresji trudnej do leczenia; część porównań dotyczyła TAU, a nie aktywnej psychoterapii.
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Wynik dotyczy specyficznej populacji depresji trudnej do leczenia; część porównań dotyczyła TAU, a nie aktywnej psychoterapii.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
W praktyce warto odnosić wynik MBCT do konkretnego problemu klinicznego, historii pacjenta, porównywanej interwencji oraz jakości i trwałości dowodów.
|
MBCT w depresji trudnej do leczenia: metaanaliza danych indywidualnych pacjentów
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Samodzielny trening umiejętności DBT w BPD: systematyczny przegląd i metaanaliza
Większość efektów dotyczy zmian wewnątrz grup, a nie porównań z pełnym DBT lub aktywną terapią.
|
Stand-alone dialectical behavior therapy skills training for borderline personality disorder: A systematic review and meta-analysis
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
„Większość efektów dotyczy zmian wewnątrz grup, a nie porównań z pełnym DBT lub aktywną terapią.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Samodzielny trening umiejętności DBT w BPD: systematyczny przegląd i metaanaliza
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Stand-alone dialectical behavior therapy skills training for borderline personality disorder: A systematic review and meta-analysis
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PubMed/APA full-text link, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
Próba była niewielka, część uczestników odpadła, a wyniki neurobiologiczne są korelatami, nie dowodem mechanizmu przyczynowego.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
„Próba była niewielka, część uczestników odpadła, a wyniki neurobiologiczne są korelatami, nie dowodem mechanizmu przyczynowego.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Ocena konstruktów PTSD i złożonego PTSD w ICD-11: konfirmacyjna analiza czynnikowa kwestionariusza ITQ
Meta-analiza dotyczy struktury pomiaru, nie skuteczności leczenia.
|
Evaluating the ICD-11 PTSD and Complex PTSD Constructs: A Meta-Analytic Confirmatory Factor Analysis of the International Trauma Questionnaire
Assessment
|
„Meta-analiza dotyczy struktury pomiaru, nie skuteczności leczenia.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Ocena konstruktów PTSD i złożonego PTSD w ICD-11: konfirmacyjna analiza czynnikowa kwestionariusza ITQ
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
Evaluating the ICD-11 PTSD and Complex PTSD Constructs: A Meta-Analytic Confirmatory Factor Analysis of the International Trauma Questionnaire
Assessment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Testing the factor structure of the International Trauma Questionnaire in a sample of violence-exposed women living in Northern Ireland
Walidacja struktury nie jest badaniem skuteczności klinicznej.
|
Testing the factor structure of the International Trauma Questionnaire in a sample of violence-exposed women living in Northern Ireland
Journal of Traumatic Stress
|
„Walidacja struktury nie jest badaniem skuteczności klinicznej.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Testing the factor structure of the International Trauma Questionnaire in a sample of violence-exposed women living in Northern Ireland
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
Testing the factor structure of the International Trauma Questionnaire in a sample of violence-exposed women living in Northern Ireland
Journal of Traumatic Stress
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.