Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
DBT w dysregulacji emocji u autystycznych dorosłych bez niepełnosprawności intelektualnej: randomizowane badanie
Randomizowane 18-tygodniowe DBT vs lista oczekujących z ocenami w trakcie, po terapii i w follow-up DBT vs waiting list
|
Dialectical Behaviour Therapy to Treat Emotion Dysregulation in Autistic Adults without Intellectual Disability: A Randomised Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Sixty-three autistic adults ... randomised ... 18-week treatment ... waiting list.”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w dysregulacji emocji u autystycznych dorosłych bez niepełnosprawności intelektualnej: randomizowane badanie
Włączono 63 autystycznych dorosłych. Dysregulacja emocji zmniejszała się względem listy oczekujących w połowie terapii (β=-18.59) i po terapii (β=-31.91), a poprawa utrzymała się w follow-up; poprawiły się też depresja i jakość życia.
|
Dialectical Behaviour Therapy to Treat Emotion Dysregulation in Autistic Adults without Intellectual Disability: A Randomised Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Sixty-three autistic adults ... randomised ... 18-week treatment ... waiting list.”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Polish adaptation and validation of the International Trauma Questionnaire (ITQ) for PTSD and cPTSD according to ICD-11 in non-clinical and clinical samples
W polskiej próbie N=452 CFA wspierała model PTSD/CPTSD, a rzetelność ITQ, PTSD i DSO była dobra; LPA wyróżniała klasy cPTSD, PTSD, DSO i niskich objawów.
|
Polish adaptation and validation of the International Trauma Questionnaire (ITQ) for PTSD and cPTSD according to ICD-11 in non-clinical and clinical samples
European Journal of Psychotraumatology
|
„W polskiej próbie N=452 CFA wspierała model PTSD/CPTSD, a rzetelność ITQ, PTSD i DSO była dobra; LPA wyróżniała klasy cPTSD, PTSD, DSO i niskich objawów.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Polish adaptation and validation of the International Trauma Questionnaire (ITQ) for PTSD and cPTSD according to ICD-11 in non-clinical and clinical samples
Dwa różne sposoby zbierania danych w próbie klinicznej i nieklinicznej oraz samoopisowe narzędzie ograniczają interpretację.
|
Polish adaptation and validation of the International Trauma Questionnaire (ITQ) for PTSD and cPTSD according to ICD-11 in non-clinical and clinical samples
European Journal of Psychotraumatology
|
„Dwa różne sposoby zbierania danych w próbie klinicznej i nieklinicznej oraz samoopisowe narzędzie ograniczają interpretację.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Polish adaptation and validation of the International Trauma Questionnaire (ITQ) for PTSD and cPTSD according to ICD-11 in non-clinical and clinical samples
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
Polish adaptation and validation of the International Trauma Questionnaire (ITQ) for PTSD and cPTSD according to ICD-11 in non-clinical and clinical samples
European Journal of Psychotraumatology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Randomizowane porównanie EMDR z równoległym DBT vs EMDR alone, z rocznym follow-up EMDR (n=63) vs EMDR + DBT (n=61)
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Patients ... randomly assigned to EMDR (n=63) or concurrent EMDR-DBT (n=61) ... no significant differences after 1 year (p=.312, d=-.23).”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Obie strategie prowadziły do dużych redukcji PTSD. Po roku nie wykazano istotnej różnicy (p=.312, d=-.23); obie grupy poprawiły też objawy BPD i jakość życia.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Patients ... randomly assigned to EMDR (n=63) or concurrent EMDR-DBT (n=61) ... no significant differences after 1 year (p=.312, d=-.23).”
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Badanie nie testuje DBT jako samodzielnej terapii PTSD.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Badanie nie testuje DBT jako samodzielnej terapii PTSD.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
EMDR z DBT vs sam EMDR w PTSD i współwystępujących objawach borderline: randomizowane badanie
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Eye Movement Desensitization and Reprocessing with and without Dialectical Behavior Therapy for Posttraumatic Stress Disorder and Comorbid Borderline Personality Disorder Symptoms: A Randomized Controlled Trial
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Validation of a clinician-administered diagnostic measure of ICD-11 PTSD and complex PTSD: the International Trauma Interview in a clinical sample of military veterans
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
Validation of a clinician-administered diagnostic measure of ICD-11 PTSD and complex PTSD: the International Trauma Interview in a clinical sample of military veterans
European Journal of Psychotraumatology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Who, when, where, and why: A systematic review of “late diagnosis” in autism
Osoby z późną diagnozą autyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem różnic płciowych i wieku diagnozy. Systematyczna synteza badań nad późną diagnozą; brak jednego wspólnego komparatora.
|
Who, when, where, and why: A systematic review of “late diagnosis” in autism
Autism Research
|
„Osoby z późną diagnozą autyzmu, ze szczególnym uwzględnieniem różnic płciowych i wieku diagnozy. Systematyczna synteza badań nad późną diagnozą; brak jednego wspólnego komparatora.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Acceptance, Safety, and Effect Sizes in Online Dialectical Behavior Therapy for Borderline Personality Disorder: Interventional Pilot Study
39 osób z BPD otrzymywało przez rok ambulatoryjną DBT online. Odnotowano duże przed–po efekty dla objawów BPD i jakości życia oraz wysoką akceptację formatu, przy relatywnie wysokim odsetku rezygnacji.
|
Acceptance, Safety, and Effect Sizes in Online Dialectical Behavior Therapy for Borderline Personality Disorder: Interventional Pilot Study
JMIR Formative Research
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Zaburzenie po stresie traumatycznym (PTSD) i złożone PTSD (CPTSD) według ICD-11: rozpowszechnienie, predyktory i trafność konstruktu u szwajcarskich seniorów
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
ICD-11 posttraumatic stress disorder and complex PTSD: prevalence, predictors, and construct validity in Swiss older adults
European Journal of Psychotraumatology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Emptiness in patients with borderline personality disorder: Severity and predictors of outcome over 24 years of prospective follow-up
Bezpośredniość wobec tematu „borderline objawy”: DIRECT — chronic emptiness.
|
Emptiness in patients with borderline personality disorder: Severity and predictors of outcome over 24 years of prospective follow-up
Journal of Affective Disorders
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Emptiness in patients with borderline personality disorder: Severity and predictors of outcome over 24 years of prospective follow-up
Wynik tego źródła należy przypisywać do konkretnego objawu, wymiaru lub narzędzia badania. Nie należy z pojedynczego objawu wyprowadzać twierdzenia o całym obrazie BPD.
|
Emptiness in patients with borderline personality disorder: Severity and predictors of outcome over 24 years of prospective follow-up
Journal of Affective Disorders
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Potrzeba wypełnienia pustki: pustka, impulsywność i mentalizacja w codziennym życiu osób z borderline
Badana populacja/projekt: Osoby z BPD w codziennym życiu. Projekt: daily-life study.
|
The urge to fill the void: Emptiness, impulsivity, and mentalizing in the daily life of individuals with borderline personality disorder
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Potrzeba wypełnienia pustki: pustka, impulsywność i mentalizacja w codziennym życiu osób z borderline
Bezpośredniość wobec tematu „borderline objawy”: DIRECT — emptiness/impulsivity.
|
The urge to fill the void: Emptiness, impulsivity, and mentalizing in the daily life of individuals with borderline personality disorder
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Potrzeba wypełnienia pustki: pustka, impulsywność i mentalizacja w codziennym życiu osób z borderline
Wynik tego źródła należy przypisywać do konkretnego objawu, wymiaru lub narzędzia badania. Nie należy z pojedynczego objawu wyprowadzać twierdzenia o całym obrazie BPD.
|
The urge to fill the void: Emptiness, impulsivity, and mentalizing in the daily life of individuals with borderline personality disorder
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Feeling hollow: examining the presence and emotional correlates of emptiness in borderline personality disorder
Badana populacja/projekt: Osoby z BPD i związanymi doświadczeniami pustki. Projekt: experimental/observational study.
|
Feeling hollow: examining the presence and emotional correlates of emptiness in borderline personality disorder
Cognition & Emotion
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.