Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Samodzielny trening umiejętności DBT w BPD: systematyczny przegląd i metaanaliza
Większość efektów dotyczy zmian wewnątrz grup, a nie porównań z pełnym DBT lub aktywną terapią.
|
Stand-alone dialectical behavior therapy skills training for borderline personality disorder: A systematic review and meta-analysis
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
„Większość efektów dotyczy zmian wewnątrz grup, a nie porównań z pełnym DBT lub aktywną terapią.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Samodzielny trening umiejętności DBT w BPD: systematyczny przegląd i metaanaliza
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Stand-alone dialectical behavior therapy skills training for borderline personality disorder: A systematic review and meta-analysis
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PubMed/APA full-text link, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Samodzielny trening umiejętności DBT w BPD: systematyczny przegląd i metaanaliza
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Stand-alone dialectical behavior therapy skills training for borderline personality disorder: A systematic review and meta-analysis
Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PubMed/APA full-text link, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
AI-CBT nie powinno być obecnie przedstawiane jako zamiennik standardowej psychoterapii.
|
Efficacy of AI-delivered cognitive behavioral therapy interventions for anxiety and depressive symptoms: a systematic review
npj Digital Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
AI-CBT nie powinno być obecnie przedstawiane jako zamiennik standardowej psychoterapii.
|
Artificial Intelligence and Psychotherapy: Opportunities, Challenges, and Recommendations
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
Nie wykazano istotnej różnicy między DBT i terapią schematów w redukcji nasilenia BPD: p=.27, r=.09; po 36 miesiącach różnica średnich BPDSI-5 wynosiła -1,09, d=0,15, 95% CI -0,17 do 0,47. Obie terapie wiązały się z dużą poprawą.
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
JAMA Psychiatry
|
„Of 204 participants (172 female [84.3%]; mean [SD] age, 32.21 [9.57] years), 95 (46.6%) received DBT and 109 (53.4%) received ST.”
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, Results; charakterystyka próby i główny wynik.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
3 RCT obejmowały 178 osób, a 2 RCT (n=121) dostarczyły danych do analizy depresji. MBCT wiązała się z niższym nasileniem depresji (g Hedgesa=-0,92; 95% CI -1,30 do -0,55; I²=0%).
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„3 RCT obejmowały 178 osób, a 2 RCT (n=121) dostarczyły danych do analizy depresji. MBCT wiązała się z niższym nasileniem depresji (g Hedgesa=-0,92; 95% CI -1,30 do -0,55; I²=0%).”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
Jednoośrodkowe, randomizowane, zaślepione po stronie oceny badanie 10-sesyjnej, grupowej CFT dodanej do usual care. TAU + CFT (n=45) vs TAU (n=46).
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
„A single-centre, randomized controlled trial was carried out with 91 participants allocated to either treatment as usual (n=46) or treatment as usual with additional group based CFT (n=45).”
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
W 91-osobowej próbie CFT dodane do TAU prowadziło do istotnych i klinicznie znaczących popraw w samowspółczuciu, nastroju, wstydzie, samokrytycyzmie, porównaniach społecznych, zachowaniu podporządkowania i jedzeniu emocjonalnym; autorzy podają utrzymanie efektów przy 3-miesięcznym follow-up.
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
„A single-centre, randomized controlled trial was carried out with 91 participants allocated to either treatment as usual (n=46) or treatment as usual with additional group based CFT (n=45).”
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Wczesna interwencja powinna być rozpatrywana jako organizowany w czasie pakiet opieki, a nie pojedyncza technika.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Wczesna interwencja powinna być rozpatrywana jako organizowany w czasie pakiet opieki, a nie pojedyncza technika.”
Lokalizacja: Discussion/Conclusion; TRACEABLE_INFERENCE
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
Do leczenia weszło 288 osób: 130 do MBT i 158 do DBT.
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„Do leczenia weszło 288 osób: 130 do MBT i 158 do DBT.”
Lokalizacja: Results, cohort description
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
W analizie wykorzystania SOR liczba wizyt spadła z 119 przed leczeniem do 37 w pierwszym roku terapii (p<0,001).
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„W analizie wykorzystania SOR liczba wizyt spadła z 119 przed leczeniem do 37 w pierwszym roku terapii (p<0,001).”
Lokalizacja: Results, ED visits
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
Hospitalizacje spadły istotnie w MBT, ale nie w DBT (p=0,595).
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„Hospitalizacje spadły istotnie w MBT, ale nie w DBT (p=0,595).”
Lokalizacja: Results, hospitalizations
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
Odsetki rezygnacji były około 30% w obu modalnościach; w DBT rezygnacje koncentrowały się na początku leczenia.
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„Odsetki rezygnacji były około 30% w obu modalnościach; w DBT rezygnacje koncentrowały się na początku leczenia.”
Lokalizacja: Results, dropout
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
Projekt nie pozwala przypisać spadku korzystania z usług konkretnej terapii ani porównać ich skuteczności przyczynowo.
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„Projekt nie pozwala przypisać spadku korzystania z usług konkretnej terapii ani porównać ich skuteczności przyczynowo.”
Lokalizacja: Discussion, limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Mężczyźni z BPD: czego klinicyści uczą się o diagnozie, ryzyku i przymierzu terapeutycznym
W badaniu uczestniczyło 10 klinicystów z doświadczeniem w diagnozowaniu i leczeniu mężczyzn z zaburzeniami osobowości.
|
Expert Clinician Insights Into the Diagnosis and Treatment of Men With Antisocial and Borderline Personality Disorder: A Qualitative Study.
Journal of clinical psychology
|
„Ten nationally and internationally recognised clinician participants...”
Lokalizacja: Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Mężczyźni z BPD: czego klinicyści uczą się o diagnozie, ryzyku i przymierzu terapeutycznym
Transkrypcje wywiadów analizowano z użyciem indukcyjnej i dedukcyjnej analizy tematycznej.
|
Expert Clinician Insights Into the Diagnosis and Treatment of Men With Antisocial and Borderline Personality Disorder: A Qualitative Study.
Journal of clinical psychology
|
„analysed using inductive and deductive thematic analysis”
Lokalizacja: Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Mężczyźni z BPD: czego klinicyści uczą się o diagnozie, ryzyku i przymierzu terapeutycznym
Analiza wyłoniła cztery główne tematy dotyczące wejścia do leczenia, złożoności klinicznej, ryzyka oraz pracy ze wstydem i relacją.
|
Expert Clinician Insights Into the Diagnosis and Treatment of Men With Antisocial and Borderline Personality Disorder: A Qualitative Study.
Journal of clinical psychology
|
„four themes: Getting Men Through the Door...”
Lokalizacja: Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Mężczyźni z BPD: czego klinicyści uczą się o diagnozie, ryzyku i przymierzu terapeutycznym
Autorzy opisują niedoraportowywanie objawów przez mężczyzn oraz trudność w różnicowaniu BPD i ASPD, gdy dysregulacja emocjonalna przejawia się jako złość.
|
Expert Clinician Insights Into the Diagnosis and Treatment of Men With Antisocial and Borderline Personality Disorder: A Qualitative Study.
Journal of clinical psychology
|
„Men with BPD tend to under-report their symptoms...”
Lokalizacja: Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Mężczyźni z BPD: czego klinicyści uczą się o diagnozie, ryzyku i przymierzu terapeutycznym
Uczestnicy podkreślali znaczenie interesu pacjenta, zaufania, przymierza terapeutycznego i pracy ze wstydem dla ułatwiania zaangażowania w leczenie.
|
Expert Clinician Insights Into the Diagnosis and Treatment of Men With Antisocial and Borderline Personality Disorder: A Qualitative Study.
Journal of clinical psychology
|
„building a trusting therapeutic alliance”
Lokalizacja: Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.