Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Zaangażowanie w psychoterapię: problemem jest nie tylko adherence
Jest to artykuł konceptualny, a nie nowe badanie RCT; nie dostarcza własnego oszacowania efektu leczenia.
|
A model of engagement in psychological therapy
Behavioural and Cognitive Psychotherapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Randomizowane badanie równoległych grup porównujące CBT-I samotnie z CBT-I połączonym z poranną jasną terapią światłem. Randomizacja 1:1; 21 osób zaplanowano w każdym ramieniu. CBT-I bez dodatkowej terapii światłem.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Światło jako dodatek do CBT-I: randomizowane badanie u młodych dorosłych z podprogową bezsennością
Do randomizacji włączono 42 osoby. Nie stwierdzono istotnej różnicy między grupami w głównym wyniku nasilenia bezsenności; odnotowano natomiast istotną różnicę dla senności dziennej, korzystną dla warunku z dodatkowym światłem. Przy drugim pomiarze dane dostarczyło 20 osób.
|
Adjuvant bright light therapy to cognitive behavioral therapy for insomnia in young adults with subthreshold insomnia
Journal of Sleep Research
|
„Forty-two young adults with subthreshold insomnia were randomized to receive CBT-I alone or CBT-I plus bright light therapy.”
Lokalizacja: Journal of Sleep Research, full text: Methods, Randomization, Results and Tables
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
W naturalistycznym badaniu obserwacyjnym zbadano efektywność CBT w warunkach rutynowej opieki ambulatoryjnej u pacjentów z objawami lęku i depresji z zaburzeniami osobowości i bez nich.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„CBT was associated with a RCSI rate of 50%, with moderate-to-large pre-post effect sizes for anxiety (d = .77), depression (d = .76), and functioning (d = .63).”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
CBT wiązała się z 50% wskaźnikiem RCSI, a rozpoznanie zaburzenia osobowości nie przewidywało niezależnie gorszych wyników po skontrolowaniu nasilenia wyjściowego, liczby sesji i wskaźnika rezygnacji.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„PD diagnosis did not independently predict outcomes when baseline severity, dropout status, and number of sessions were controlled for.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
W warunkach rutynowej opieki gorsze wyniki u pacjentów ze współwystępującym zaburzeniem osobowości wynikają głównie z większego wyjściowego nasilenia objawów, a nie z samej diagnozy.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
CBT działa także przy współwystępujących zaburzeniach osobowości? Dane z praktyki
Projekt obserwacyjny nie ustala związków przyczynowych na poziomie RCT, a późniejszy dropout korelował z gorszym wyjściowym funkcjonowaniem w grupie z zaburzeniami osobowości.
|
Effectiveness of cognitive behavioural therapy on anxiety and depression symptoms in naturalistic settings for patients with and without personality disorders
British Journal of Clinical Psychology
|
„Naturalistic observational data cannot establish randomized causal effects; late dropout was associated with greater functional impairment among patients with personality disorders.”
Lokalizacja: British Journal of Clinical Psychology, Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
W analizie wariancji z powtarzanymi pomiarami wykazano istotną interakcję czas × grupa dla objawów lękowych GAD-7 [F(1,85; 98,14) = 8,60; p < 0,001; η² = 0,14; d = -1,14 po 4 tyg.] oraz depresyjnych PHQ-9 [F(1,69; 89,30) = 13,88; p < 0,001; η² = 0,21; d = -1,49 po 4 tyg.; MD = -10,19; 95% CI: -13,49 do -6,89].
|
Jednodniowe CBT w depresji: co pokazało randomizowane badanie z Chin?
Cognitive Therapy and Research
|
„Repeated measures ANOVA revealed significant time × group interaction effects on GAD-7 and PHQ-9, with medium to large effect sizes maintained at 4-week follow-up.”
Lokalizacja: Cognitive Therapy and Research, Results, Primary Outcomes.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Wyniki wspierają ostrożne traktowanie określonych agentów CBT jako potencjalnego dodatku, nie zamiennika psychoterapeuty.
|
The effectiveness of CBT-based NLP-enabled AI conversational agents for mental health intervention: a systematic review and meta-analysis
npj Digital Medicine
|
„GenAI chatbots ... should not be used as a replacement”
Lokalizacja: APA advisory; Recommendation 1
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
AI oparte na CBT: co naprawdę pokazuje metaanaliza 15 RCT?
Wyniki wspierają ostrożne traktowanie określonych agentów CBT jako potencjalnego dodatku, nie zamiennika psychoterapeuty.
|
Health advisory: Use of generative AI chatbots and wellness applications for mental health
|
„GenAI chatbots ... should not be used as a replacement”
Lokalizacja: APA advisory; Recommendation 1
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu EFT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii skoncentrowanej na emocjach.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/Wiley, Abstract and Results; section 3.4–3.5
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Czy EFT naprawdę zmienia przywiązanie? RCT hiszpańskojęzycznych par i zachowania bezpieczeństwa w relacji
W praktyce par szczególnie istotne jest obserwowanie bezpieczeństwa relacyjnego, dostępności emocjonalnej, responsywności partnera i wzorców interakcji, jeżeli są one bezpośrednio związane z celem i protokołem terapii.
|
Attachment Behavior Change Following Emotionally Focused Couple Therapy: A Randomized Controlled Trial With Spanish-Speaking Couples
Journal of Marital and Family Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/Wiley, Abstract and Results; section 3.4–3.5
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Gamifikowana interwencja cyfrowa obniżała lęk u dzieci: co naprawdę pokazał RCT
Cyfrowe interwencje wiązały się także z poprawą lękowej wrażliwości rodziców w 6. tygodniu, ale efekt nie pozostał istotny po korekcie za wielokrotne porównania.
|
A Randomized Controlled Trial of A Gamified Digital Mental Health Intervention for Child Anxiety
Child Psychiatry & Human Development
|
„There was improvement in parental anxiety sensitivity for all digital interventions at Week 6 compared to the waitlist ... but effects were non-significant after correcting for multiple comparisons.”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Chatbot AI w zdrowiu psychicznym: bezpieczeństwo zaczyna się także od interfejsu
Badanie obejmowało 768 studentów przydzielonych losowo do czterech warunków po 192 osoby.
|
Privacy assurances and professional-boundary warnings in generative AI mental health chatbots: a randomized vignette experiment on calibrated trust, overreliance risk, and professional help-seeking intentions
Frontiers in Psychology
|
„We conducted a 2 × 2 randomized vignette experiment with 768 college students.”
Lokalizacja: Abstract; Table 1
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Chatbot AI w zdrowiu psychicznym: bezpieczeństwo zaczyna się także od interfejsu
Wyniku nie należy traktować jako dowodu, że takie komunikaty poprawią bezpieczeństwo w rzeczywistych kryzysach lub podczas długotrwałej terapii z AI.
|
Privacy assurances and professional-boundary warnings in generative AI mental health chatbots: a randomized vignette experiment on calibrated trust, overreliance risk, and professional help-seeking intentions
Frontiers in Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
Przegląd włączył 8 badań i nie wykonał metaanalizy ilościowej z powodu heterogeniczności.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Eight studies met inclusion criteria ... a structured narrative synthesis was performed; no quantitative meta-analysis was conducted because of substantial heterogeneity.”
Lokalizacja: Methods / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
Wszystkie 8 badań obejmowały różne projekty, w tym pojedyncze przypadki, badania pre–post bez kontroli, badania naturalistyczne i nie randomizowane porównawcze.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Study designs included single case, uncontrolled pre-post, naturalistic longitudinal and nonrandomized comparative designs.”
Lokalizacja: Results — Included studies
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
W badaniach obserwowano redukcję objawów zaburzeń odżywiania, zachowań związanych z jedzeniem i samouszkodzeń.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„DBT-based interventions were associated with reductions in eating disorder symptom severity, maladaptive eating behaviours and self-harm.”
Lokalizacja: Abstract / Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
W części badań większe nasilenie objawów BPD wiązało się z większą wczesną poprawą, ale nie był to spójny wynik.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Baseline BPD symptom severity did not consistently predict poorer outcomes and, in some cases, was associated with greater early improvements.”
Lokalizacja: Abstract / Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT w zaburzeniach odżywiania i BPD: obiecujące wyniki, ale bez mocnego dowodu przyczynowego
Nie można przypisać całej obserwowanej poprawy samej DBT, ponieważ wiele badań łączyło DBT z innymi formami leczenia.
|
Dialectical Behaviour Therapy for Eating Disorders With Comorbid Borderline Personality Disorder: A Systematic Review and Clinical Implications
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
„Many studies included concurrent treatments ... limiting attribution of effects exclusively to DBT.”
Lokalizacja: Discussion — Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.