DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

Wyczyść
391 wszystkich twierdzeń (Claims)
226 FACT (fakty empiryczne)
76 INTERPRETATION (wnioski)
39 UNCERTAINTY (granice dowodu)
0 COMMENT (komentarze)
391 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.
Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.
Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).
Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).
Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 11
Twierdzenie (Claim) Źródło i Identyfikator Dosłowny cytat i Lokalizacja 5 Wymiarów & Poziom Audytu
Porównania społeczne in vivo z rówieśniczką o szczupłej sylwetce nasilają niezadowolenie z ciała: randomizowany eksperyment
ID: C-2005-eat20171-01 FACT DIRECT_SOURCE
Kontakt z thin-ideal peer zwiększał niezadowolenie z ciała, choć nie zwiększał negatywnego afektu.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
In vivo social comparison to a thin-ideal peer promotes body dissatisfaction: a randomized experiment
International Journal of Eating Disorders
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Umiarkowana RCT z odpowiednią mocą statystyczną (N ≥ 100); obniżenie z wysokiej ze względu na brak podwójnego zaślepienia w psychoterapii.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Tolerancja na dyskomfort jako predyktor przedwczesnego przerwania stacjonarnego leczenia uzależnień
ID: C-2005-x1144729-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Nie należy przedstawiać tego źródła jako RCT izolowanego STOP, jeżeli badana była szersza interwencja distress tolerance, DBT, mindfulness, relaksacji lub pracy z impulsem.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Distress tolerance as a predictor of early treatment dropout in a residential substance abuse treatment facility
Journal of Abnormal Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Charakterystyka niestabilności afektywnej w zaburzeniu osobowości borderline
ID: C-2002-p1595784-01 FACT DIRECT_SOURCE
Pacjenci z BPD wykazywali większą labilność i intensywność afektu niż grupy porównawcze.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Characterizing affective instability in borderline personality disorder
American Journal of Psychiatry
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu EFT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii skoncentrowanej na emocjach.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PubMed, Abstract
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Terapia dialektyczno-behawioralna w borderline: podstawy teoretyczne i empiryczne
ID: C-1994-tb05820x-01 FACT DIRECT_SOURCE
Artykuł przedstawia podstawy teoretyczne DBT i wcześniejsze wyniki badań kontrolowanych. W opisywanym badaniu procesowym techniki dialektyczne równoważące akceptację i zmianę były skuteczniejsze niż strategie czysto zmieniające lub czysto akceptujące w redukcji zachowań samobójczych.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Dialectical behavior therapy for borderline personality disorder: theoretical and empirical foundations
Acta Psychiatrica Scandinavica
Inne źródło Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Skuteczność progresywnej relaksacji mięśniowej w redukcji lęku stanowego u osób starszych podczas wykonywania zadań pamięciowych: badanie z randomizacją
ID: C-1993-773f1395-01 FACT DIRECT_SOURCE
Redukcja lęku stanowego w grupie relaksacyjnej; brak różnic między grupami w miarach pamięci.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Efficacy of progressive muscle relaxation for reducing state anxiety among elderly adults on memory tasks
Perceptual and Motor Skills
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Skuteczność progresywnej relaksacji mięśniowej w redukcji lęku stanowego u osób starszych podczas wykonywania zadań pamięciowych: badanie z randomizacją
ID: C-1993-773f1395-02 FACT DIRECT_SOURCE
Interwencja/ekspozycja: Trening PMR. Porównanie: Grupa kontrolna.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Efficacy of progressive muscle relaxation for reducing state anxiety among elderly adults on memory tasks
Perceptual and Motor Skills
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Skuteczność progresywnej relaksacji mięśniowej w redukcji lęku stanowego u osób starszych podczas wykonywania zadań pamięciowych: badanie z randomizacją
ID: C-1993-773f1395-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE
Zakres względem TIPP: BEZPOŚREDNIA DLA KOMPONENTU PMR — NIE DLA CAŁEGO TIPP.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Efficacy of progressive muscle relaxation for reducing state anxiety among elderly adults on memory tasks
Perceptual and Motor Skills
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Skuteczność progresywnej relaksacji mięśniowej w redukcji lęku stanowego u osób starszych podczas wykonywania zadań pamięciowych: badanie z randomizacją
ID: C-1993-773f1395-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Nie przypisuj wyniku tego badania całemu TIPP. Źródło testuje konkretny komponent fizjologiczny lub szerszą interwencję; brak podstaw do utożsamienia efektu komponentu z efektem całego pakietu TIPP.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Efficacy of progressive muscle relaxation for reducing state anxiety among elderly adults on memory tasks
Perceptual and Motor Skills
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Effects of assertion training on depression
ID: C-1980-20360226-01 FACT DIRECT_SOURCE_COMPONENT_EVIDENCE
Grupa eksperymentalna stała się bardziej asertywna i zwiększyła aktywność; część efektów utrzymywała się po zakończeniu treningu.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Effects of assertion training on depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne RCT
„Grupa eksperymentalna stała się bardziej asertywna i zwiększyła aktywność; część efektów utrzymywała się po zakończeniu treningu.”
Lokalizacja: Abstract / publisher metadata reviewed
Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
ID: C-1980-20360224-01 FACT DIRECT_SOURCE_COMPONENT_EVIDENCE
Trening asertywności był skuteczniejszy niż tradycyjna psychoterapia grupowa w zwiększaniu samooceny asertywności i redukcji depresji w krótkim okresie.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Trening asertywności był skuteczniejszy niż tradycyjna psychoterapia grupowa w zwiększaniu samooceny asertywności i redukcji depresji w krótkim okresie.”
Lokalizacja: Abstract / publisher metadata reviewed
Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.