Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
Młodsze populacje i część trzeciej fali CBT mogą być obiecujące, ale wymagają potwierdzenia.
|
Efficacy of AI-delivered cognitive behavioral therapy interventions for anxiety and depressive symptoms: a systematic review
npj Digital Medicine
|
„Third-wave CBT and interventions targeting younger populations may show particular potential...”
Lokalizacja: Abstract
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
Wszystkie 16 badań miało some concerns lub high risk of bias.
|
Efficacy of AI-delivered cognitive behavioral therapy interventions for anxiety and depressive symptoms: a systematic review
npj Digital Medicine
|
„Our quality assessment revealed that all papers had “some concerns” or “high risk of bias” due to the high attrition rate of participants.”
Lokalizacja: Discussion
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
Brak wspólnego efektu metaanalitycznego może być przejawem ostrożności metodologicznej.
|
Efficacy of AI-delivered cognitive behavioral therapy interventions for anxiety and depressive symptoms: a systematic review
npj Digital Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
AI-CBT nie powinno być obecnie przedstawiane jako zamiennik standardowej psychoterapii.
|
Efficacy of AI-delivered cognitive behavioral therapy interventions for anxiety and depressive symptoms: a systematic review
npj Digital Medicine
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Kontekst sekcji
|
|
AI-CBT: obecne RCT pokazują ograniczoną skuteczność kliniczną
AI-CBT nie powinno być obecnie przedstawiane jako zamiennik standardowej psychoterapii.
|
Artificial Intelligence and Psychotherapy: Opportunities, Challenges, and Recommendations
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Ugruntowane źródłowo
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Naturalistyczne badanie 10-tygodniowego wieloelementowego DBT; pomiary przed i po terapii Punkt wyjścia vs po 10 tygodniach; brak kontrolnej grupy
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Spośród 89 zrekrutowanych pacjentów dane bazowe miało 85, a follow-up 53. Po 10 tygodniach istotnie zmniejszyły się objawy BPD i poprawiło się funkcjonowanie osobowości; 52.8% completerów spełniało kryterium wiarygodnej poprawy BSL-23, a 33.9% poprawy BPDSI. Wyższa wyjściowa negative affectivity i psychoticism wiązała się z mniejszą zmianą objawów.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Naturalistyczny projekt bez grupy kontrolnej i znaczny ubytek danych follow-up ograniczają wnioskowanie przyczynowe.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„Naturalistyczny projekt bez grupy kontrolnej i znaczny ubytek danych follow-up ograniczają wnioskowanie przyczynowe.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Systematyczny przegląd ilościowy szkoleń DBT w czterech poziomach modelu Kirkpatricka Różne formaty i intensywności szkoleń DBT
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Twenty-four studies met inclusion criteria ... DBT training was well received and associated with positive effects on therapists’ knowledge, self-efficacy, attitudes, and self-reported DBT use.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Przegląd wykazał ogólnie pozytywne efekty szkoleń DBT dla wiedzy, self-efficacy, postaw i deklarowanego używania DBT. Bardziej intensywne modele z wsparciem implementacyjnym wiązały się z lepszymi wynikami, ale heterogeniczność i umiarkowane ryzyko błędu obniżały pewność dowodów.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Twenty-four studies met inclusion criteria ... DBT training was well received and associated with positive effects on therapists’ knowledge, self-efficacy, attitudes, and self-reported DBT use.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Dowody były ogólnie niskiej pewności; badania różniły się projektem, miarami i intensywnością szkolenia.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
„Dowody były ogólnie niskiej pewności; badania różniły się projektem, miarami i intensywnością szkolenia.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Skuteczność szkoleń DBT: systematyczny przegląd ilościowy według modelu Kirkpatricka
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
The effectiveness of dialectical behaviour therapy training: a quantitative systematic review using Kirkpatrick's four-level model
Borderline Personality Disorder and Emotion Dysregulation
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
Nie wykazano istotnej różnicy między DBT i terapią schematów w redukcji nasilenia BPD: p=.27, r=.09; po 36 miesiącach różnica średnich BPDSI-5 wynosiła -1,09, d=0,15, 95% CI -0,17 do 0,47. Obie terapie wiązały się z dużą poprawą.
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
JAMA Psychiatry
|
„Of 204 participants (172 female [84.3%]; mean [SD] age, 32.21 [9.57] years), 95 (46.6%) received DBT and 109 (53.4%) received ST.”
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, Results; charakterystyka próby i główny wynik.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
204 dorosłych z BPD; 95 DBT i 109 terapii schematów. Randomizowane, wieloośrodkowe badanie w 9 holenderskich ośrodkach, z dwuletnim leczeniem i oceną po 36 miesiącach.
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
JAMA Psychiatry
|
„Of 204 participants (172 female [84.3%]; mean [SD] age, 32.21 [9.57] years), 95 (46.6%) received DBT and 109 (53.4%) received ST.”
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, Results; charakterystyka próby i główny wynik.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Osoby w wieku ≥60 lat. MBCT vs warunki kontrolne.
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„Osoby w wieku ≥60 lat. MBCT vs warunki kontrolne.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Methods/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
3 RCT obejmowały 178 osób, a 2 RCT (n=121) dostarczyły danych do analizy depresji. MBCT wiązała się z niższym nasileniem depresji (g Hedgesa=-0,92; 95% CI -1,30 do -0,55; I²=0%).
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„3 RCT obejmowały 178 osób, a 2 RCT (n=121) dostarczyły danych do analizy depresji. MBCT wiązała się z niższym nasileniem depresji (g Hedgesa=-0,92; 95% CI -1,30 do -0,55; I²=0%).”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Baza dowodowa jest mała; dla lęku i jakości życia było zbyt mało danych do wspólnej analizy, a badań nad nawrotem nie znaleziono.
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„Baza dowodowa jest mała; dla lęku i jakości życia było zbyt mało danych do wspólnej analizy, a badań nad nawrotem nie znaleziono.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.