Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Dla kogo DBT może działać lepiej niż terapia schematów? Analiza różnic indywidualnych w RCT
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Differential effectiveness of dialectical behavioural therapy and schema therapy in patients with borderline personality disorder: a secondary analysis of a randomised clinical trial
Behaviour Research and Therapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: ScienceDirect, Highlights/Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
68 osób z umiarkowanie nasilonym OCD pozostających objawowymi po leczeniu pierwszego rzutu. MBCT n=36 vs TAU n=32.
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„68 osób z umiarkowanie nasilonym OCD pozostających objawowymi po leczeniu pierwszego rzutu. MBCT n=36 vs TAU n=32.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Methods/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
Redukcja Y-BOCS wyniosła 31,73% w MBCT wobec 8,07% w TAU; interakcja grupa×czas była istotna (F=11,02; p=0,002; d=1,05). Nie stwierdzono istotnych zmian łączności spoczynkowej po leczeniu.
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Redukcja Y-BOCS wyniosła 31,73% w MBCT wobec 8,07% w TAU; interakcja grupa×czas była istotna (F=11,02; p=0,002; d=1,05). Nie stwierdzono istotnych zmian łączności spoczynkowej po leczeniu.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
Mała próba i ograniczona retencja do analizy głównego wyniku; dane neuroobrazowe nie dowodzą przyczynowego mechanizmu działania.
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
Psychotherapy and Psychosomatics
|
„Mała próba i ograniczona retencja do analizy głównego wyniku; dane neuroobrazowe nie dowodzą przyczynowego mechanizmu działania.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu MBCT, komparatora i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii.
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Synthesis from the cited study limits
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
W praktyce warto odnosić wynik MBCT do konkretnego problemu klinicznego, historii pacjenta, porównywanej interwencji oraz jakości i trwałości dowodów.
|
MBCT w OCD po leczeniu pierwszego rzutu: RCT z oceną kliniczną i neuroobrazową
Psychotherapy and Psychosomatics
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
EFT a wstyd i intymność w związku: randomizowane badanie kliniczne
Randomizowane badanie pretest–posttest z grupą kontrolną; 36 kwalifikujących się par zrandomizowano do dwóch grup po 18 par; po wycofaniach do analizy post-test włączono 13 par w każdej grupie. EFCT n=18 par vs warsztat/kontrola n=18 par; po wycofaniach analizowano 13 par w każdym ramieniu.
|
The effect of emotionally focused couple therapy (EFCT) on shame and intimacy in couples: a randomized controlled trial (RCT)
BMC Psychology
|
„Following the initial screening interviews, 36 eligible couples were randomly assigned to two groups of 18; ultimately, 13 couples in each group were included in the final analysis.”
Lokalizacja: PMC/Springer, Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EFT a wstyd i intymność w związku: randomizowane badanie kliniczne
EFCT istotnie zwiększało intymność i zmniejszało wstyd względem grupy kontrolnej (p<.05). Artykuł opisuje próbę wzmocnienia bezpieczeństwa relacyjnego przez pracę z emocją wstydu.
|
The effect of emotionally focused couple therapy (EFCT) on shame and intimacy in couples: a randomized controlled trial (RCT)
BMC Psychology
|
„The experimental group and control group were significantly different in terms of shame (F(1,50)=3.38, p=0.03) and intimacy (F(1,50)=3.30, p=0.02); 13 couples in each group were included in the final analysis.”
Lokalizacja: PMC/Springer, Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
EFT a wstyd i intymność w związku: randomizowane badanie kliniczne
Jednoośrodkowa próba i specyficzny warunek kontrolny ograniczają możliwość wnioskowania o przewadze EFCT nad aktywnymi terapiami par.
|
The effect of emotionally focused couple therapy (EFCT) on shame and intimacy in couples: a randomized controlled trial (RCT)
BMC Psychology
|
„Jednoośrodkowa próba i specyficzny warunek kontrolny ograniczają możliwość wnioskowania o przewadze EFCT nad aktywnymi terapiami par.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
EFT a wstyd i intymność w związku: randomizowane badanie kliniczne
Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu EFT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii skoncentrowanej na emocjach.
|
The effect of emotionally focused couple therapy (EFCT) on shame and intimacy in couples: a randomized controlled trial (RCT)
BMC Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/Springer, Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
EFT a wstyd i intymność w związku: randomizowane badanie kliniczne
W praktyce par szczególnie istotne jest obserwowanie bezpieczeństwa relacyjnego, dostępności emocjonalnej, responsywności partnera i wzorców interakcji, jeżeli są one bezpośrednio związane z celem i protokołem terapii.
|
The effect of emotionally focused couple therapy (EFCT) on shame and intimacy in couples: a randomized controlled trial (RCT)
BMC Psychology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/Springer, Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Projekt obserwacyjny; moment diagnozy może być powiązany z wieloma czynnikami środowiskowymi i klinicznymi.
|
Comparative Analysis of Autistic Women Across the Lifespan: Childhood vs. Adulthood Diagnosis
Autism Research
|
„Projekt obserwacyjny; moment diagnozy może być powiązany z wieloma czynnikami środowiskowymi i klinicznymi.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Trzy przepływy współczucia, samokrytycyzm i wstyd w CFT: systematyczny przegląd
W 21 badaniach (N=450) obserwowano spójne poprawy self-compassion (g 0.23–4.14) i redukcje self-criticism (g 0.29–1.56); obserwowano także redukcje external shame. Dowody dla internal shame i compassion to/from others były ograniczone i niespójne.
|
The Effectiveness of Compassion Focused Therapy for the Three Flows of Compassion, Self-Criticism, and Shame in Clinical Populations: A Systematic Review
Behavioral Sciences
|
„A systematic search of three databases (2000–2024) identified 21 studies (N = 450) ...”
Lokalizacja: PMC/MDPI, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Trzy przepływy współczucia, samokrytycyzm i wstyd w CFT: systematyczny przegląd
Wiele badań miało małe próby, ograniczone grupy kontrolne i rzadkie follow-up; jakość metodologiczna była zmienna.
|
The Effectiveness of Compassion Focused Therapy for the Three Flows of Compassion, Self-Criticism, and Shame in Clinical Populations: A Systematic Review
Behavioral Sciences
|
„Wiele badań miało małe próby, ograniczone grupy kontrolne i rzadkie follow-up; jakość metodologiczna była zmienna.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
Dorośli z kompleksową ekspozycją traumatyczną i objawami CPTSD. Psychoterapie psychologiczne vs warunki kontrolne.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
„Dorośli z kompleksową ekspozycją traumatyczną i objawami CPTSD. Psychoterapie psychologiczne vs warunki kontrolne.”
Lokalizacja: Abstract/Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
Metaanaliza RCT wykazała istotne efekty psychoterapii vs kontrola dla PTSD (k=27, g=-1,16), depresji (k=23, g=-1,12), lęku (k=13, g=-1,25) i dysocjacji (k=7, g=-0,47); efekty w follow-up zmniejszały się, ale pozostawały istotne dla części wyników.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
„Metaanaliza RCT wykazała istotne efekty psychoterapii vs kontrola dla PTSD (k=27, g=-1,16), depresji (k=23, g=-1,12), lęku (k=13, g=-1,25) i dysocjacji (k=7, g=-0,47); efekty w follow-up zmniejszały się, ale pozostawały istotne dla części wyników.”
Lokalizacja: Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
Badania obejmowały różne psychoterapie i populacje; wspólny efekt nie oznacza, że każda terapia ma identyczną skuteczność w CPTSD.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
„Badania obejmowały różne psychoterapie i populacje; wspólny efekt nie oznacza, że każda terapia ma identyczną skuteczność w CPTSD.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Skuteczność interwencji psychologicznych w złożonym PTSD u dorosłych: metaanaliza randomizowanych badań klinicznych
Ocena PTSD i DSO oraz dopasowanie terapii do dominujących problemów jest istotnym elementem interpretacji klinicznej.
|
Efficacy of psychological interventions for complex post-traumatic stress disorder in adults exposed to complex traumas: A meta-analysis of randomized controlled trials
Journal of Affective Disorders
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności
W praktyce warto odnosić wynik MBCT do konkretnego problemu klinicznego, historii pacjenta, porównywanej interwencji oraz jakości i trwałości dowodów.
|
MBCT po braku remisji po terapii wysokiej intensywności NHS: RCT skuteczności i opłacalności
The Lancet Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.