DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

Wyczyść
816 wszystkich twierdzeń (Claims)
429 FACT (fakty empiryczne)
142 INTERPRETATION (wnioski)
60 UNCERTAINTY (granice dowodu)
1 COMMENT (komentarze)
816 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.
Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.
Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).
Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).
Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 16
Twierdzenie (Claim) Źródło i Identyfikator Dosłowny cytat i Lokalizacja 5 Wymiarów & Poziom Audytu
Tolerancja na dyskomfort jako predyktor przedwczesnego przerwania stacjonarnego leczenia uzależnień
ID: C-2005-x1144729-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE
WYSOKA POŚREDNIA
Distress tolerance as a predictor of early treatment dropout in a residential substance abuse treatment facility
Journal of Abnormal Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Tolerancja na dyskomfort jako predyktor przedwczesnego przerwania stacjonarnego leczenia uzależnień
ID: C-2005-x1144729-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Nie należy przedstawiać tego źródła jako RCT izolowanego STOP, jeżeli badana była szersza interwencja distress tolerance, DBT, mindfulness, relaksacji lub pracy z impulsem.
Distress tolerance as a predictor of early treatment dropout in a residential substance abuse treatment facility
Journal of Abnormal Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w porównaniu z terapią walidacji i programem 12 kroków u kobiet uzależnionych od opioidów z BPD
ID: C-2002-0200011x-01 FACT DIRECT_SOURCE
RCT porównywał DBT z terapią walidującą plus 12-step u 23 kobiet zależnych od opioidów spełniających kryteria BPD. Praca jest ważna dla teorii DBT, ponieważ explicite opisuje DBT jako syntezę zmiany behawioralnej z radykalną akceptacją.
Dialectical behavior therapy versus comprehensive validation therapy plus 12-step for the treatment of opioid dependent women meeting criteria for borderline personality disorder
Drug and Alcohol Dependence
Inne źródło RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w porównaniu z terapią walidacji i programem 12 kroków u kobiet uzależnionych od opioidów z BPD
ID: C-2002-0200011x-02 FACT DIRECT_SOURCE
Projekt badania: randomized controlled trial. Zakres: fundamentalny test pełnej DBT; Radical Acceptance jest elementem pakietu, nie izolowaną interwencją..
Dialectical behavior therapy versus comprehensive validation therapy plus 12-step for the treatment of opioid dependent women meeting criteria for borderline personality disorder
Drug and Alcohol Dependence
Inne źródło RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w porównaniu z terapią walidacji i programem 12 kroków u kobiet uzależnionych od opioidów z BPD
ID: C-2002-0200011x-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE
Zakres względem radykalnej akceptacji: BEZPOŚREDNIA KOMPONENTOWA — DBT oparta na zmianie i radykalnej akceptacji.
Dialectical behavior therapy versus comprehensive validation therapy plus 12-step for the treatment of opioid dependent women meeting criteria for borderline personality disorder
Drug and Alcohol Dependence
Inne źródło RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w porównaniu z terapią walidacji i programem 12 kroków u kobiet uzależnionych od opioidów z BPD
ID: C-2002-0200011x-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Nie ekstrapoluj dowodu z akceptacji, ACT, DBT-PTSD lub całej DBT na izolowaną skuteczność Radical Acceptance bezpośrednio, jeżeli badanie tego nie testowało.
Dialectical behavior therapy versus comprehensive validation therapy plus 12-step for the treatment of opioid dependent women meeting criteria for borderline personality disorder
Drug and Alcohol Dependence
Inne źródło RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Charakterystyka niestabilności afektywnej w zaburzeniu osobowości borderline
ID: C-2002-p1595784-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE
Bezpośredniość wobec tematu „borderline objawy”: DIRECT — core symptom domain: affective instability.
Characterizing affective instability in borderline personality disorder
American Journal of Psychiatry
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Charakterystyka niestabilności afektywnej w zaburzeniu osobowości borderline
ID: C-2002-p1595784-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Wynik tego źródła należy przypisywać do konkretnego objawu, wymiaru lub narzędzia badania. Nie należy z pojedynczego objawu wyprowadzać twierdzenia o całym obrazie BPD.
Characterizing affective instability in borderline personality disorder
American Journal of Psychiatry
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Are the interpersonal and identity disturbances in the borderline personality disorder criteria linked to the traits of affective instability and impulsivity?
ID: C-2001-35819181-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE
Bezpośredniość wobec tematu „borderline objawy”: DIRECT — symptom relationships.
Are the interpersonal and identity disturbances in the borderline personality disorder criteria linked to the traits of affective instability and impulsivity?
Journal of Personality Disorders
Badanie pierwotne Obserwacyjne
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Are the interpersonal and identity disturbances in the borderline personality disorder criteria linked to the traits of affective instability and impulsivity?
ID: C-2001-35819181-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Wynik tego źródła należy przypisywać do konkretnego objawu, wymiaru lub narzędzia badania. Nie należy z pojedynczego objawu wyprowadzać twierdzenia o całym obrazie BPD.
Are the interpersonal and identity disturbances in the borderline personality disorder criteria linked to the traits of affective instability and impulsivity?
Journal of Personality Disorders
Badanie pierwotne Obserwacyjne
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Facial cold receptors and the survival reflex diving bradycardia in man
ID: C-1990-iol40701-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Very small physiology study; not distress treatment.
Facial cold receptors and the survival reflex diving bradycardia in man
Japanese Journal of Physiology
Inne źródło Inne / nieokreślone
„Very small physiology study; not distress treatment.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
ID: C-1980-20360224-01 FACT DIRECT_SOURCE_COMPONENT_EVIDENCE
Trening asertywności był skuteczniejszy niż tradycyjna psychoterapia grupowa w zwiększaniu samooceny asertywności i redukcji depresji w krótkim okresie.
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Trening asertywności był skuteczniejszy niż tradycyjna psychoterapia grupowa w zwiększaniu samooceny asertywności i redukcji depresji w krótkim okresie.”
Lokalizacja: Abstract / publisher metadata reviewed
Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
ID: C-1980-20360224-02 FACT DIRECT_SOURCE
Interwencja w tej publikacji: Group assertion training.
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„Group assertion training.”
Lokalizacja: Methods / abstract
Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
ID: C-1980-20360224-03 LIMITATION DIRECT_SOURCE
Projekt badania: comparative clinical study. Populacja: N=32 ambulatoryjne osoby z depresją.
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
„N=32 ambulatoryjne osoby z depresją.”
Lokalizacja: Methods / abstract
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
ID: C-1980-20360224-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
POŚREDNIA.
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Interpretation based on intervention scope
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
ID: C-1980-20360224-05 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Wyniku tego źródła nie należy automatycznie przedstawiać jako dowodu skuteczności całego DEAR MAN; siła wniosku zależy od tego, czy źródło testowało DEAR MAN, cały moduł interpersonal effectiveness, czy tylko pokrewny komponent asertywności/komunikacji.
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Editorial evidence-boundary rule
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.