Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Równoległy trening umiejętności DBT dla nastolatków i rodziców vs trening tylko dla nastolatków: pilotażowe RCT NSSI
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Effect of parallel adolescent and parent dialectical behavior therapy skills training vs. adolescent-only skills training on nonsuicidal self-injury: a pilot randomized trial
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Naturalistyczne badanie 10-tygodniowego wieloelementowego DBT; pomiary przed i po terapii Punkt wyjścia vs po 10 tygodniach; brak kontrolnej grupy
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Spośród 89 zrekrutowanych pacjentów dane bazowe miało 85, a follow-up 53. Po 10 tygodniach istotnie zmniejszyły się objawy BPD i poprawiło się funkcjonowanie osobowości; 52.8% completerów spełniało kryterium wiarygodnej poprawy BSL-23, a 33.9% poprawy BPDSI. Wyższa wyjściowa negative affectivity i psychoticism wiązała się z mniejszą zmianą objawów.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„In total, n=89 DBT patients were recruited ... follow-up data ... n=53 ... 52.8% reliably improved.”
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Naturalistyczny projekt bez grupy kontrolnej i znaczny ubytek danych follow-up ograniczają wnioskowanie przyczynowe.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
„Naturalistyczny projekt bez grupy kontrolnej i znaczny ubytek danych follow-up ograniczają wnioskowanie przyczynowe.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Zmiany objawów borderline, funkcjonowania osobowości i cech dysfunkcyjnych po DBT
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Changes of borderline symptoms, personality functioning, and dysfunctional personality traits after dialectical-behavioral therapy in borderline personality disorder
European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer full text, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
Nie wykazano istotnej różnicy między DBT i terapią schematów w redukcji nasilenia BPD: p=.27, r=.09; po 36 miesiącach różnica średnich BPDSI-5 wynosiła -1,09, d=0,15, 95% CI -0,17 do 0,47. Obie terapie wiązały się z dużą poprawą.
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
JAMA Psychiatry
|
„Of 204 participants (172 female [84.3%]; mean [SD] age, 32.21 [9.57] years), 95 (46.6%) received DBT and 109 (53.4%) received ST.”
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, Results; charakterystyka próby i główny wynik.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
W 91-osobowej próbie CFT dodane do TAU prowadziło do istotnych i klinicznie znaczących popraw w samowspółczuciu, nastroju, wstydzie, samokrytycyzmie, porównaniach społecznych, zachowaniu podporządkowania i jedzeniu emocjonalnym; autorzy podają utrzymanie efektów przy 3-miesięcznym follow-up.
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
„A single-centre, randomized controlled trial was carried out with 91 participants allocated to either treatment as usual (n=46) or treatment as usual with additional group based CFT (n=45).”
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
W praktyce warto monitorować nie tylko objaw docelowy, lecz także procesy centralne dla CFT — samokrytycyzm, wstyd, samowspółczucie i zdolność do samouspokajania — o ile są częścią badanego protokołu.
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Grupowe interwencje skoncentrowane na współczuciu u dzieci i nastolatków: systematyczny przegląd i synteza narracyjna
W praktyce warto monitorować nie tylko objaw docelowy, lecz także procesy centralne dla CFT — samokrytycyzm, wstyd, samowspółczucie i zdolność do samouspokajania — o ile są częścią badanego protokołu.
|
The Use and Outcomes of Compassion-Focused Group Interventions With Children and Adolescent Clinical Populations: A Systematic Review and Narrative Synthesis
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/PubMed, Abstract/Methods
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Dla wczesnego BPD jeden RCT wykazał poprawę zaangażowania w leczenie, ale wyniki objawowe nie były konsekwentnie istotne.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Dla wczesnego BPD jeden RCT wykazał poprawę zaangażowania w leczenie, ale wyniki objawowe nie były konsekwentnie istotne.”
Lokalizacja: Results, early BPD
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
iCBT-I przy BPD: pacjenci chcieli leczyć sen, ale nie oczekiwali, że pięć sesji rozwiąże całe BPD
Do warunku iCBT-I przydzielono 30 pacjentów; 19 (63%) wypełniło kwestionariusz po leczeniu, a 21 (70%) po dalszym follow-upie.
|
A mixed-method process evaluation of guided online cognitive behavioral therapy for insomnia in patients with borderline personality disorder.
BMC psychiatry
|
„Do warunku iCBT-I przydzielono 30 pacjentów; 19 (63%) wypełniło kwestionariusz po leczeniu, a 21 (70%) po dalszym follow-upie.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
iCBT-I przy BPD: pacjenci chcieli leczyć sen, ale nie oczekiwali, że pięć sesji rozwiąże całe BPD
W wywiadach uczestniczyło 5 osób; baza jakościowa nie osiągnęła z góry założonego kryterium nasycenia, choć po pierwszych 3 wywiadach nie pojawiały się nowe główne tematy.
|
A mixed-method process evaluation of guided online cognitive behavioral therapy for insomnia in patients with borderline personality disorder.
BMC psychiatry
|
„W wywiadach uczestniczyło 5 osób; baza jakościowa nie osiągnęła z góry założonego kryterium nasycenia, choć po pierwszych 3 wywiadach nie pojawiały się nowe główne tematy.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
iCBT-I przy BPD: pacjenci chcieli leczyć sen, ale nie oczekiwali, że pięć sesji rozwiąże całe BPD
Interwencja i-Sleep obejmowała pięć sesji; 21 z 30 osób (70%) ukończyło 4–5 sesji, 5 (17%) ukończyło 2–3, a 4 (13%) 0–1 sesję.
|
A mixed-method process evaluation of guided online cognitive behavioral therapy for insomnia in patients with borderline personality disorder.
BMC psychiatry
|
„Interwencja i-Sleep obejmowała pięć sesji; 21 z 30 osób (70%) ukończyło 4–5 sesji, 5 (17%) ukończyło 2–3, a 4 (13%) 0–1 sesję.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
iCBT-I przy BPD: pacjenci chcieli leczyć sen, ale nie oczekiwali, że pięć sesji rozwiąże całe BPD
Najczęstszym powodem udziału była chęć poprawy bezsenności (83%); 70% wskazywało też poprawę funkcjonowania dziennego lub jakości życia.
|
A mixed-method process evaluation of guided online cognitive behavioral therapy for insomnia in patients with borderline personality disorder.
BMC psychiatry
|
„Najczęstszym powodem udziału była chęć poprawy bezsenności (83%); 70% wskazywało też poprawę funkcjonowania dziennego lub jakości życia.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
iCBT-I przy BPD: pacjenci chcieli leczyć sen, ale nie oczekiwali, że pięć sesji rozwiąże całe BPD
Wszyscy uczestnicy wywiadów opisywali poprawę snu, szczególnie szybsze zasypianie i bardziej ciągły sen.
|
A mixed-method process evaluation of guided online cognitive behavioral therapy for insomnia in patients with borderline personality disorder.
BMC psychiatry
|
„Wszyscy uczestnicy wywiadów opisywali poprawę snu, szczególnie szybsze zasypianie i bardziej ciągły sen.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
iCBT-I przy BPD: pacjenci chcieli leczyć sen, ale nie oczekiwali, że pięć sesji rozwiąże całe BPD
Pacjenci nie postrzegali iCBT-I jako wyraźnie zmniejszającej nasilenie BPD i mieli trudność z oddzieleniem wpływu iCBT-I od właściwego leczenia BPD.
|
A mixed-method process evaluation of guided online cognitive behavioral therapy for insomnia in patients with borderline personality disorder.
BMC psychiatry
|
„Pacjenci nie postrzegali iCBT-I jako wyraźnie zmniejszającej nasilenie BPD i mieli trudność z oddzieleniem wpływu iCBT-I od właściwego leczenia BPD.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
iCBT-I przy BPD: pacjenci chcieli leczyć sen, ale nie oczekiwali, że pięć sesji rozwiąże całe BPD
Dla wdrażania iCBT-I ważniejsze od „czy działa samo?” może być pytanie, jak osadzić leczenie snu w całym planie terapii BPD, aby nie zwiększać przeciążenia.
|
A mixed-method process evaluation of guided online cognitive behavioral therapy for insomnia in patients with borderline personality disorder.
BMC psychiatry
|
„Dla wdrażania iCBT-I ważniejsze od „czy działa samo?” może być pytanie, jak osadzić leczenie snu w całym planie terapii BPD, aby nie zwiększać przeciążenia.”
Lokalizacja: Full text: Results/Methods/Discussion; exact table or section as applicable
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Krótka interwencja kryzysowa u nastolatków z cechami BPD: duży spadek wizyt w SOR, ale bez grupy kontrolnej
U osób, które ukończyły interwencję, zmniejszyło się poczucie bycia ciężarem i dysfunkcja psychospołeczna; u grupy 16–17 lat spadek objawów borderline miał d_av=0,89.
|
Implementation and outcomes of a brief crisis intervention for adolescents with borderline personality features: a pre-post observational study.
BMC psychiatry
|
„U osób, które ukończyły interwencję, zmniejszyło się poczucie bycia ciężarem i dysfunkcja psychospołeczna; u grupy 16–17 lat spadek objawów borderline miał d_av=0,89.”
Lokalizacja: Results, patient-reported outcomes
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.