Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
Aktywacja behawioralna w depresji: duża metaanaliza 105 badań porządkuje dowody
BA nie różniła się istotnie od innych terapii: SMD=0,04 (95% CI -0,10 do 0,18; k=27).
|
Behavioral activation for depression: A comprehensive systematic review and meta-analysis
Clinical Psychology Review
|
„We found no significant difference between BA and other therapies (k=27; SMD=0.04; 95% CI: -0.10 to 0.18)”
Lokalizacja: publisher full text, Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Mała próba jakościowa i perspektywa personelu, a nie bezpośrednia ocena wyników klinicznych kobiet.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
„Mała próba jakościowa i perspektywa personelu, a nie bezpośrednia ocena wyników klinicznych kobiet.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
W praktyce ważne są unikanie męskiego biasu diagnostycznego, uwzględnienie camouflagingu oraz dokładna historia rozwojowa i zdrowotna.
|
Autistic and non-autistic midwives' experiences of caring for autistic women and birthing-people
Midwifery
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Zerwania przymierza terapeutycznego wiążą się z gorszym wynikiem terapii
Badanie nie ustala przyczynowości ani nie ocenia bezpośrednio skuteczności naprawy zerwań.
|
Alliance Ruptures and Psychotherapy Outcomes: A Multilevel Meta-Analysis of Their Association
Journal of Clinical Psychology
|
„The meta-analysis does not directly test temporal or causal ordering and does not examine rupture repair as an intervention.”
Lokalizacja: Discussion / Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
CBT na koszmary po traumie: mniej barier może znaczyć więcej dostępu
Materiał nie dostarcza dowodu, że skrócony format CBT-N jest równoważny standardowej interwencji pod względem skuteczności.
|
Bringing cognitive behavioral therapy for nightmares to patients with trauma: increasing access and feasibility via primary and acute care
Journal of Clinical Sleep Medicine
|
„The article focuses on access and feasibility and describes an ongoing pilot rather than a definitive efficacy trial.”
Lokalizacja: Article scope / Discussion
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
82% badań przeprowadzono w USA, a 50% obejmowało weteranów lub aktywny personel wojskowy.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„Most studies were conducted in the United States (82%) involving veterans or active military (50%).”
Lokalizacja: Abstract; Results — Study characteristics
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Jak naprawdę zmienia się PTSD w trakcie psychoterapii? Problemem jest nie tylko efekt końcowy
Przegląd opisuje sposoby badania zmiany, a nie skuteczność względną terapii ani wielkość efektów.
|
Psychotherapy for PTSD – a scoping review of how change during treatment has been studied
European Journal of Psychotraumatology
|
„The review mapped research practices rather than providing an overview of effect sizes for treatment response.”
Lokalizacja: Introduction / Study objectives
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
Wieloośrodkowe randomizowane badanie DBT-ST vs grupa wsparcia społecznego przez 13 tygodni DBT-ST (n=40) vs social support group therapy (n=40)
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
„80 patients ... randomly assigned ... DBT-ST or social support group therapy once weekly for 13 weeks; final valid sample 69.”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
W analizie końcowej uwzględniono 69 osób. DBT-ST wiązał się z lepszą poprawą NSSI i depresji w analizowanej podgrupie nastolatków; odnotowano też zmiany parametrów aktywności prawej i lewej wyspy.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
„80 patients ... randomly assigned ... DBT-ST or social support group therapy once weekly for 13 weeks; final valid sample 69.”
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
Próba była niewielka, część uczestników odpadła, a wyniki neurobiologiczne są korelatami, nie dowodem mechanizmu przyczynowego.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
„Próba była niewielka, część uczestników odpadła, a wyniki neurobiologiczne są korelatami, nie dowodem mechanizmu przyczynowego.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
Najbezpieczniej interpretować ten wynik w granicach badanej populacji, konkretnego protokołu DBT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej DBT.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Zmiany aktywności wyspy mózgu po treningu umiejętności DBT u pacjentów z depresją i NSSI
W praktyce DBT warto monitorować wynik kliniczny, retencję i bezpieczeństwo w tej samej populacji i przy podobnym sposobie wdrożenia jak w badaniu.
|
Insular spontaneous activity changes after dialectical behavior therapy skills training for depressed patients with non-suicidal self-injury: a randomized controlled trial
BMC Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Springer, Abstract/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Osoby w wieku ≥60 lat. MBCT vs warunki kontrolne.
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„Osoby w wieku ≥60 lat. MBCT vs warunki kontrolne.”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Methods/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
3 RCT obejmowały 178 osób, a 2 RCT (n=121) dostarczyły danych do analizy depresji. MBCT wiązała się z niższym nasileniem depresji (g Hedgesa=-0,92; 95% CI -1,30 do -0,55; I²=0%).
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„3 RCT obejmowały 178 osób, a 2 RCT (n=121) dostarczyły danych do analizy depresji. MBCT wiązała się z niższym nasileniem depresji (g Hedgesa=-0,92; 95% CI -1,30 do -0,55; I²=0%).”
Lokalizacja: PubMed/publisher record; Results/Abstract
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Baza dowodowa jest mała; dla lęku i jakości życia było zbyt mało danych do wspólnej analizy, a badań nad nawrotem nie znaleziono.
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
„Baza dowodowa jest mała; dla lęku i jakości życia było zbyt mało danych do wspólnej analizy, a badań nad nawrotem nie znaleziono.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu MBCT, komparatora i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii.
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Synthesis from the cited study limits
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
W praktyce warto odnosić wynik MBCT do konkretnego problemu klinicznego, historii pacjenta, porównywanej interwencji oraz jakości i trwałości dowodów.
|
MBCT u osób starszych: depresja i lęk — systematyczny przegląd i metaanaliza
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Clinical interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Effect of a group-based acceptance and commitment therapy intervention on cognitive emotion regulation and psychological flexibility in patients with bipolar disorder
Badanie oceniało grupową ACT u osób z chorobą afektywną dwubiegunową pod kątem poznawczej regulacji emocji i elastyczności psychologicznej.
|
Effect of a group-based acceptance and commitment therapy intervention on cognitive emotion regulation and psychological flexibility in patients with bipolar disorder
Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Effect of a group-based acceptance and commitment therapy intervention on cognitive emotion regulation and psychological flexibility in patients with bipolar disorder
Projekt badania: group intervention study. Zakres: najnowszy kliniczny przykład procesu akceptacji poza DBT..
|
Effect of a group-based acceptance and commitment therapy intervention on cognitive emotion regulation and psychological flexibility in patients with bipolar disorder
Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
Effect of a group-based acceptance and commitment therapy intervention on cognitive emotion regulation and psychological flexibility in patients with bipolar disorder
Zakres względem radykalnej akceptacji: POŚREDNIA — acceptance and psychological flexibility.
|
Effect of a group-based acceptance and commitment therapy intervention on cognitive emotion regulation and psychological flexibility in patients with bipolar disorder
Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 3: Granica metodyczna
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.