DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

573 wszystkich twierdzeń (Claims)

333 FACT (fakty empiryczne)

69 INTERPRETATION (wnioski)

47 UNCERTAINTY (granice dowodu)

0 COMMENT (komentarze)

573 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.

Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.

Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).

Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).

Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 13

Twierdzenie (Claim)	Źródło i Identyfikator	Dosłowny cytat i Lokalizacja	5 Wymiarów & Poziom Audytu
Tolerancja na dyskomfort jako predyktor przedwczesnego przerwania stacjonarnego leczenia uzależnień ID: C-2005-x1144729-02 FACT DIRECT_SOURCE Projekt badania: Prospektywne badanie obserwacyjne. Populacja: Pacjenci w stacjonarnym leczeniu uzależnień Zobacz w Argument Map → Synteza →	Distress tolerance as a predictor of early treatment dropout in a residential substance abuse treatment facility Journal of Abnormal Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1037/0021-843x.114.4.729 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 2: Lokalizacja sekcji 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Tolerancja na dyskomfort jako predyktor przedwczesnego przerwania stacjonarnego leczenia uzależnień ID: C-2005-x1144729-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE WYSOKA POŚREDNIA Zobacz w Argument Map → Synteza →	Distress tolerance as a predictor of early treatment dropout in a residential substance abuse treatment facility Journal of Abnormal Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1037/0021-843x.114.4.729 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Tolerancja na dyskomfort jako predyktor przedwczesnego przerwania stacjonarnego leczenia uzależnień ID: C-2005-x1144729-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE Nie należy przedstawiać tego źródła jako RCT izolowanego STOP, jeżeli badana była szersza interwencja distress tolerance, DBT, mindfulness, relaksacji lub pracy z impulsem. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Distress tolerance as a predictor of early treatment dropout in a residential substance abuse treatment facility Journal of Abnormal Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1037/0021-843x.114.4.729 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w porównaniu z terapią walidacji i programem 12 kroków u kobiet uzależnionych od opioidów z BPD ID: C-2002-0200011x-01 FACT DIRECT_SOURCE RCT porównywał DBT z terapią walidującą plus 12-step u 23 kobiet zależnych od opioidów spełniających kryteria BPD. Praca jest ważna dla teorii DBT, ponieważ explicite opisuje DBT jako syntezę zmiany behawioralnej z radykalną akceptacją. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Dialectical behavior therapy versus comprehensive validation therapy plus 12-step for the treatment of opioid dependent women meeting criteria for borderline personality disorder Drug and Alcohol Dependence Inne źródło RCT DOI: 10.1016/s0376-8716(02)00011-x ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 2: Lokalizacja sekcji 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w porównaniu z terapią walidacji i programem 12 kroków u kobiet uzależnionych od opioidów z BPD ID: C-2002-0200011x-02 FACT DIRECT_SOURCE Projekt badania: randomized controlled trial. Zakres: fundamentalny test pełnej DBT; Radical Acceptance jest elementem pakietu, nie izolowaną interwencją.. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Dialectical behavior therapy versus comprehensive validation therapy plus 12-step for the treatment of opioid dependent women meeting criteria for borderline personality disorder Drug and Alcohol Dependence Inne źródło RCT DOI: 10.1016/s0376-8716(02)00011-x ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 2: Lokalizacja sekcji 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w porównaniu z terapią walidacji i programem 12 kroków u kobiet uzależnionych od opioidów z BPD ID: C-2002-0200011x-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE Zakres względem radykalnej akceptacji: BEZPOŚREDNIA KOMPONENTOWA — DBT oparta na zmianie i radykalnej akceptacji. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Dialectical behavior therapy versus comprehensive validation therapy plus 12-step for the treatment of opioid dependent women meeting criteria for borderline personality disorder Drug and Alcohol Dependence Inne źródło RCT DOI: 10.1016/s0376-8716(02)00011-x ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
DBT w porównaniu z terapią walidacji i programem 12 kroków u kobiet uzależnionych od opioidów z BPD ID: C-2002-0200011x-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE Nie ekstrapoluj dowodu z akceptacji, ACT, DBT-PTSD lub całej DBT na izolowaną skuteczność Radical Acceptance bezpośrednio, jeżeli badanie tego nie testowało. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Dialectical behavior therapy versus comprehensive validation therapy plus 12-step for the treatment of opioid dependent women meeting criteria for borderline personality disorder Drug and Alcohol Dependence Inne źródło RCT DOI: 10.1016/s0376-8716(02)00011-x ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Facial cold receptors and the survival reflex diving bradycardia in man ID: C-1990-iol40701-03 UNCERTAINTY LIMITATION Very small physiology study; not distress treatment. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Facial cold receptors and the survival reflex diving bradycardia in man Japanese Journal of Physiology Inne źródło Inne / nieokreślone DOI: 10.2170/jjphysiol.40.701 ↗ PMID: 2086990 ↗	„Very small physiology study; not distress treatment.” Lokalizacja: Discussion/Limitations	Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu 1. Efekt zaobserwowany: Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression ID: C-1980-20360224-01 FACT DIRECT_SOURCE_COMPONENT_EVIDENCE Trening asertywności był skuteczniejszy niż tradycyjna psychoterapia grupowa w zwiększaniu samooceny asertywności i redukcji depresji w krótkim okresie. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression Journal of Clinical Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1002/jclp.6120360224 ↗	„Trening asertywności był skuteczniejszy niż tradycyjna psychoterapia grupowa w zwiększaniu samooceny asertywności i redukcji depresji w krótkim okresie.” Lokalizacja: Abstract / publisher metadata reviewed	Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 2. Parametr efektu: Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście) 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression ID: C-1980-20360224-02 FACT DIRECT_SOURCE Interwencja w tej publikacji: Group assertion training. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression Journal of Clinical Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1002/jclp.6120360224 ↗	„Group assertion training.” Lokalizacja: Methods / abstract	Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression ID: C-1980-20360224-03 LIMITATION DIRECT_SOURCE Projekt badania: comparative clinical study. Populacja: N=32 ambulatoryjne osoby z depresją. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression Journal of Clinical Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1002/jclp.6120360224 ↗	„N=32 ambulatoryjne osoby z depresją.” Lokalizacja: Methods / abstract	Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression ID: C-1980-20360224-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE POŚREDNIA. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression Journal of Clinical Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1002/jclp.6120360224 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: Interpretation based on intervention scope	Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja 1. Efekt zaobserwowany: Wniosek interpretacyjny autorów 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression ID: C-1980-20360224-05 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE Wyniku tego źródła nie należy automatycznie przedstawiać jako dowodu skuteczności całego DEAR MAN; siła wniosku zależy od tego, czy źródło testowało DEAR MAN, cały moduł interpersonal effectiveness, czy tylko pokrewny komponent asertywności/komunikacji. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression Journal of Clinical Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1002/jclp.6120360224 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: Editorial evidence-boundary rule	Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.