DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

Wyczyść
548 wszystkich twierdzeń (Claims)
273 FACT (fakty empiryczne)
84 INTERPRETATION (wnioski)
29 UNCERTAINTY (granice dowodu)
1 COMMENT (komentarze)
548 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.
Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.
Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).
Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).
Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 8
Twierdzenie (Claim) Źródło i Identyfikator Dosłowny cytat i Lokalizacja 5 Wymiarów & Poziom Audytu
Preliminary data on an acceptance-based emotion regulation group intervention for deliberate self-harm among women with borderline personality disorder
ID: C-2006-00503002-02 FACT DIRECT_SOURCE
Projekt badania: preliminary randomized group intervention. Zakres: wczesny kliniczny dowód interwencji opartej na akceptacji; nie testuje czystej Radical Acceptance..
Preliminary data on an acceptance-based emotion regulation group intervention for deliberate self-harm among women with borderline personality disorder
Behavior Therapy
Inne źródło RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Preliminary data on an acceptance-based emotion regulation group intervention for deliberate self-harm among women with borderline personality disorder
ID: C-2006-00503002-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE
Zakres względem radykalnej akceptacji: BEZPOŚREDNIA KOMPONENTOWA — acceptance-based emotion regulation.
Preliminary data on an acceptance-based emotion regulation group intervention for deliberate self-harm among women with borderline personality disorder
Behavior Therapy
Inne źródło RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Preliminary data on an acceptance-based emotion regulation group intervention for deliberate self-harm among women with borderline personality disorder
ID: C-2006-00503002-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Nie ekstrapoluj dowodu z akceptacji, ACT, DBT-PTSD lub całej DBT na izolowaną skuteczność Radical Acceptance bezpośrednio, jeżeli badanie tego nie testowało.
Preliminary data on an acceptance-based emotion regulation group intervention for deliberate self-harm among women with borderline personality disorder
Behavior Therapy
Inne źródło RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Mechanisms of change in dialectical behavior therapy: Theoretical and empirical observations
ID: C-2006-clp20243-01 FACT DIRECT_SOURCE
Przegląd omawia mechanizmy specyficzne dla DBT, w tym mindfulness, walidację i dialektykę. Autorzy lokują zmianę przede wszystkim w ograniczaniu nieskutecznych tendencji do działania przy obecności silnych emocji i w rozwijaniu zachowań zgodnych z celami.
Mechanisms of change in dialectical behavior therapy: Theoretical and empirical observations
Journal of Clinical Psychology
Inne źródło Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Happy people become happier through kindness: A counting kindnesses intervention
ID: C-2006-0053650z-02 FACT DIRECT_SOURCE
Interwencja/ekspozycja: Liczenie własnych aktów życzliwości przez tydzień. Porównanie: Control.
Happy people become happier through kindness: A counting kindnesses intervention
Journal of Happiness Studies
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Subtype differentiation of patients with borderline personality disorder using a circumplex model of interpersonal behavior
ID: C-2003-0389242a-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Wynik opisuje klasę, profil, wymiar lub heterogeniczność określoną przez dane danego badania. Nie należy traktować jej jako oficjalnego, stabilnego typu diagnostycznego BPD.
Subtype differentiation of patients with borderline personality disorder using a circumplex model of interpersonal behavior
Journal of Nervous and Mental Disease
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu EFT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii skoncentrowanej na emocjach.
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PubMed, Abstract
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
W praktyce par szczególnie istotne jest obserwowanie bezpieczeństwa relacyjnego, dostępności emocjonalnej, responsywności partnera i wzorców interakcji, jeżeli są one bezpośrednio związane z celem i protokołem terapii.
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PubMed, Abstract
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.