Wizualizacja · regulacja · pobudzenie

Okno tolerancji

Mapa pobudzenia pokazująca, kiedy człowiek pozostaje w strefie regulacji, a kiedy wypada poza nią.

To nie jest diagnoza ani pomiar. Okno tolerancji pomaga zauważyć, czy organizm jest w zakresie, w którym można myśleć, czuć i rozmawiać — czy najpierw potrzebuje regulacji ciała.

Ścieżka pakietu

Modalność
Transdiagnostyczna (Trauma/DBT/ACT)
→
→
Umiejętność
Rozpoznawanie pobudzenia
→
→
Narzędzie
→
Wizualizacja

Trzy strefy pobudzenia

Kiedy pobudzenie jest zbyt wysokie, człowiek może wejść w alarm. Kiedy jest zbyt niskie, może pojawić się odcięcie. W środku jest zakres, w którym łatwiej o kontakt, uczenie się i wybór reakcji.

Hiperpobudzenie za wysoko: alarm, walka, ucieczka, panika, drażliwość
Okno tolerancji strefa regulacji: kontakt, słowa, decyzje, uczenie się
Hipopobudzenie za nisko: odcięcie, zamrożenie, pustka, spowolnienie

Hiperpobudzenie

Za wysoko

Organizm działa w trybie alarmu. Może pojawić się napięcie, gonitwa myśli, drażliwość, panika, impuls walki, ucieczki albo natychmiastowego działania.

przyspieszony oddech napięcie mięśni gonitwa myśli impuls reakcji trudność ze słuchaniem
Najpierw obniż pobudzenie ciała: temperatura, oddech, wolniejszy ruch, mniej bodźców.

Okno tolerancji

Strefa regulacji

Pobudzenie jest na tyle stabilne, że można myśleć, czuć, rozmawiać, uczyć się i podejmować decyzje bez zalewania albo odcięcia.

kontakt z ciałem możliwość słuchania elastyczne myślenie dostęp do słów poczucie wpływu
To najlepszy moment na rozmowę, analizę, planowanie i uczenie się nowych reakcji.

Hipopobudzenie

Za nisko

Organizm przechodzi w odcięcie albo zamrożenie. Może pojawić się pustka, senność, brak energii, oddalenie, trudność z mówieniem albo poczucie nierealności.

odrętwienie pustka senność brak słów wycofanie spowolnienie
Najpierw delikatnie podnieś kontakt: światło, ruch, orientacja w otoczeniu, głos, zimna woda.

Jak to wygląda w sytuacjach?

To samo wydarzenie może wyglądać inaczej zależnie od poziomu pobudzenia. Czasem problemem nie jest brak chęci, tylko to, że układ nerwowy nie jest aktualnie w strefie rozmowy.

Rozmowa w konflikcie

W środku: Na początku słyszysz drugą osobę. Po chwili ciało wchodzi w alarm i każde słowo brzmi jak atak.
Kierunek: To może być wyjście ponad okno tolerancji. Najpierw przerwa i regulacja, potem rozmowa.

Odcięcie po przeciążeniu

W środku: Nie ma już złości ani lęku, tylko pustka, zmęczenie i brak dostępu do słów.
Kierunek: To może być zejście poniżej okna. Pomaga łagodna aktywizacja i orientacja w tu i teraz.

Powrót do kontaktu

W środku: Po chwili regulacji wraca możliwość myślenia, słuchania i nazwania jednej potrzeby.
Kierunek: To znak, że organizm wraca bliżej strefy regulacji.

Co pomaga w każdej strefie?

Regulacja nie zawsze oznacza uspokojenie. Czasem trzeba obniżyć pobudzenie, a czasem delikatnie je podnieść.

Gdy jesteś za wysoko

  • zmniejsz bodźce
  • wydłuż wydech
  • użyj zimnej wody lub TIPP
  • zrób pauzę przed odpowiedzią
  • odłóż telefon na kilka minut

Gdy jesteś w oknie

  • rozmawiaj konkretnie
  • nazywaj emocje
  • szukaj faktów i interpretacji
  • planuj mały następny krok
  • wracaj do wartości

Gdy jesteś za nisko

  • porusz stopami
  • rozejrzyj się po pokoju
  • nazwij pięć rzeczy, które widzisz
  • użyj głosu
  • zrób bardzo mały ruch

Powiązane strony i mapy

Okno tolerancji dobrze łączy się z falą emocji, regulacją DBT i psychoedukacją o traumie.