DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

1384 wszystkich twierdzeń (Claims)

567 FACT (fakty empiryczne)

376 INTERPRETATION (wnioski)

141 UNCERTAINTY (granice dowodu)

1 COMMENT (komentarze)

1377 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.

Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.

Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).

Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).

Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 4

Twierdzenie (Claim)	Źródło i Identyfikator	Dosłowny cytat i Lokalizacja	5 Wymiarów & Poziom Audytu
Terapia dialektyczno-behawioralna w borderline: podstawy teoretyczne i empiryczne ID: C-1994-tb05820x-03 LIMITATION TRACEABLE_INFERENCE Zakres względem radykalnej akceptacji: BEZPOŚREDNIA KOMPONENTOWA — model akceptacja–zmiana. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Dialectical behavior therapy for borderline personality disorder: theoretical and empirical foundations Acta Psychiatrica Scandinavica Inne źródło Inne / nieokreślone DOI: 10.1111/j.1600-0447.1994.tb05820.x ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Terapia dialektyczno-behawioralna w borderline: podstawy teoretyczne i empiryczne ID: C-1994-tb05820x-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE Nie ekstrapoluj dowodu z akceptacji, ACT, DBT-PTSD lub całej DBT na izolowaną skuteczność Radical Acceptance bezpośrednio, jeżeli badanie tego nie testowało. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Dialectical behavior therapy for borderline personality disorder: theoretical and empirical foundations Acta Psychiatrica Scandinavica Inne źródło Inne / nieokreślone DOI: 10.1111/j.1600-0447.1994.tb05820.x ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Recovery from mental illness: The guiding vision of the mental health service system in the 1990s ID: C-1993-h0095655-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE Wynik nie może być przedstawiany jako efekt odrębnej interwencji „Life Worth Living”, jeżeli badanie dotyczyło szerszego DBT, jakości życia, recovery, meaning, hope, relationships lub well-being. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Recovery from mental illness: The guiding vision of the mental health service system in the 1990s Psychosocial Rehabilitation Journal Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1037/h0095655 ↗	Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu Lokalizacja: nie podano sekcji	Poziom 3: Granica metodyczna 1. Efekt zaobserwowany: Wymaga weryfikacji pierwotnej 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression ID: C-1980-20360224-01 FACT DIRECT_SOURCE_COMPONENT_EVIDENCE Trening asertywności był skuteczniejszy niż tradycyjna psychoterapia grupowa w zwiększaniu samooceny asertywności i redukcji depresji w krótkim okresie. Zobacz w Argument Map → Synteza →	Assertion training: Effectiveness in the treatment of depression Journal of Clinical Psychology Badanie pierwotne Inne / nieokreślone DOI: 10.1002/jclp.6120360224 ↗	„Trening asertywności był skuteczniejszy niż tradycyjna psychoterapia grupowa w zwiększaniu samooceny asertywności i redukcji depresji w krótkim okresie.” Lokalizacja: Abstract / publisher metadata reviewed	Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany 1. Efekt zaobserwowany: Zaobserwowano w badaniu 2. Parametr efektu: Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście) 3. Pewność (GRADE): Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji. 4. Znaczenie kliniczne (MCID): Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej) 5. Zastosowanie (Directness): Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.