DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

Wyczyść
1226 wszystkich twierdzeń (Claims)
554 FACT (fakty empiryczne)
279 INTERPRETATION (wnioski)
158 UNCERTAINTY (granice dowodu)
1 COMMENT (komentarze)
1222 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.
Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.
Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).
Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).
Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 6
Twierdzenie (Claim) Źródło i Identyfikator Dosłowny cytat i Lokalizacja 5 Wymiarów & Poziom Audytu
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Starsze badanie i mała próba; protokół i standardy metodologiczne różnią się od współczesnych RCT.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
„Starsze badanie i mała próba; protokół i standardy metodologiczne różnią się od współczesnych RCT.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-04 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
Wynik należy interpretować w granicach konkretnej populacji, protokołu EFT, warunku porównawczego i czasu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii skoncentrowanej na emocjach.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PubMed, Abstract
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-05 INTERPRETATION TRACEABLE_INFERENCE
W praktyce par szczególnie istotne jest obserwowanie bezpieczeństwa relacyjnego, dostępności emocjonalnej, responsywności partnera i wzorców interakcji, jeżeli są one bezpośrednio związane z celem i protokołem terapii.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PubMed, Abstract
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
1. Efekt zaobserwowany:
Wniosek interpretacyjny autorów
2. Parametr efektu:
Zaraportowano kierunek zmiany (jakościowy/procentowy opis w tekście)
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Characterologic Subtypes of the Borderline Personality Disorder: With a Note on Prognostic Factors
ID: C-1994-18300856-04 DIAGNOSTIC_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
„Quiet BPD” / „cichy borderline” nie jest formalnym podtypem DSM-5-TR ani ICD-11. W tym rekordzie termin odnosi się do empirycznie badanych prezentacji internalizujących, zahamowanych, wycofanych, unikających lub do profili z przewagą cierpienia skierowanego do wewnątrz.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Characterologic Subtypes of the Borderline Personality Disorder: With a Note on Prognostic Factors
Psychiatric Clinics of North America
Inne źródło Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Terapia dialektyczno-behawioralna w borderline: podstawy teoretyczne i empiryczne
ID: C-1994-tb05820x-04 PRACTICE_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
Nie ekstrapoluj dowodu z akceptacji, ACT, DBT-PTSD lub całej DBT na izolowaną skuteczność Radical Acceptance bezpośrednio, jeżeli badanie tego nie testowało.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Dialectical behavior therapy for borderline personality disorder: theoretical and empirical foundations
Acta Psychiatrica Scandinavica
Inne źródło Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Effects of assertion training on depression
ID: C-1980-20360226-03 LIMITATION DIRECT_SOURCE
Projekt badania: randomized clinical study. Populacja: 26 umiarkowanie depresyjnych kobiet.
Zobacz w Argument Map → Synteza →
Effects of assertion training on depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne RCT
„26 umiarkowanie depresyjnych kobiet.”
Lokalizacja: Methods / abstract
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.