DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

Wyczyść
824 wszystkich twierdzeń (Claims)
392 FACT (fakty empiryczne)
163 INTERPRETATION (wnioski)
65 UNCERTAINTY (granice dowodu)
1 COMMENT (komentarze)
824 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.
Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.
Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).
Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).
Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 4
Twierdzenie (Claim) Źródło i Identyfikator Dosłowny cytat i Lokalizacja 5 Wymiarów & Poziom Audytu
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-01 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Randomizowane badanie EFCT vs wait-list; dodatkowo 15 par bez problemu pożądania tworzyło próbę porównawczą. 49 par zrandomizowano do EFT dla par lub warunku wait-list; publikacja nie podaje w abstrakcie liczebności poszczególnych ramion, dlatego nie wpisujemy niezweryfikowanych wartości.
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
„A total of 49 couples ... received Emotionally Focused Therapy for Couples (EFT) or were assigned to a wait-list control group.”
Lokalizacja: PubMed, Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Badanie testowało EFT jako terapię par dla problemu obniżonego pożądania seksualnego; publikacja jest jednym z wczesnych bezpośrednich testów podejścia w obszarze seksualności relacyjnej.
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
„A total of 49 couples, in which the women were experiencing inhibited sexual desire, received Emotionally Focused Therapy for Couples (EFT) or were assigned to a wait-list control group.”
Lokalizacja: PubMed, Abstract
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Roles of stress and adaptation in the elicitation of face-immersion bradycardia
ID: C-1983-83543661-02 FACT EVIDENCE_VERIFIED
Water temperature had a larger effect than apnea in eliciting face-immersion bradycardia; cold face immersion reliably produced a cardiovascular response.
Roles of stress and adaptation in the elicitation of face-immersion bradycardia
Journal of Applied Physiology
Inne źródło Inne / nieokreślone
„Water temperature had a larger effect than apnea in eliciting face-immersion bradycardia; cold face immersion reliably produced a cardiovascular response.”
Lokalizacja: Abstract/Results
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Roles of stress and adaptation in the elicitation of face-immersion bradycardia
ID: C-1983-83543661-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Mechanistic physiology, not emotional-crisis intervention.
Roles of stress and adaptation in the elicitation of face-immersion bradycardia
Journal of Applied Physiology
Inne źródło Inne / nieokreślone
„Mechanistic physiology, not emotional-crisis intervention.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.