DOWODY BADAWCZE → ŚLEDZALNOŚĆ TWIERDZEŃ

Rejestr Dowodów i Cytowań (Evidence & Citation Ledger)

Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.

Wyczyść
505 wszystkich twierdzeń (Claims)
274 FACT (fakty empiryczne)
98 INTERPRETATION (wnioski)
57 UNCERTAINTY (granice dowodu)
0 COMMENT (komentarze)
498 ze zweryfikowanym DOI/PMID

5 Wymiarów Oceny Dowodu Klinicznego

Zasada EBP: brak pojedynczego sztucznego wyniku punktowego

W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:

Wymiar 1 Czy efekt zaobserwowano? Odpowiedź tak/nie na podstawie danych empirycznych w publikacji pierwotnej.
Wymiar 2 Jak duży był efekt? Wskaźniki d Cohena, Hedges' g, ryzyko względne (RR) lub różnica średnich.
Wymiar 3 Jak pewne jest oszacowanie? Ocena GRADE: wysoka, umiarkowana, niska, bardzo niska (ryzyko błędu, precyzja).
Wymiar 4 Czy ma znaczenie kliniczne? Przekroczenie progu minimalnej istotnej różnicy klinicznej (MCID).
Wymiar 5 Czy odnosi się do pacjenta? Bezpośredniość dowodu (Directness) i zgodność charakterystyki próby z pacjentem.

Rejestr Śledzalności Cytowań (Citation Ledger)

Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).

Wyników na stronie: 5
Twierdzenie (Claim) Źródło i Identyfikator Dosłowny cytat i Lokalizacja 5 Wymiarów & Poziom Audytu
Borderline and avoidant personality disorders and the five-factor model of personality: a comparison between DSM-IV diagnoses and NEO-PI-R
ID: C-1999-99133226-04 DIAGNOSTIC_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
„Quiet BPD” / „cichy borderline” nie jest formalnym podtypem DSM-5-TR ani ICD-11. W tym rekordzie termin odnosi się do empirycznie badanych prezentacji internalizujących, zahamowanych, wycofanych, unikających lub do profili z przewagą cierpienia skierowanego do wewnątrz.
Borderline and avoidant personality disorders and the five-factor model of personality: a comparison between DSM-IV diagnoses and NEO-PI-R
Journal of Personality Disorders
Badanie pierwotne Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Increasing assertiveness skills to reduce HIV risk among women living with a severe and persistent mental illness
ID: C-1998-6x664680-01 FACT DIRECT_SOURCE_COMPONENT_EVIDENCE
Wzrosły umiejętności asertywności i wiedza dotycząca HIV; wzrosła częstość stosunków z ochroną prezerwatywą.
Increasing assertiveness skills to reduce HIV risk among women living with a severe and persistent mental illness
Journal of Consulting and Clinical Psychology
Badanie pierwotne RCT
„Wzrosły umiejętności asertywności i wiedza dotycząca HIV; wzrosła częstość stosunków z ochroną prezerwatywą.”
Lokalizacja: Abstract / publisher metadata reviewed
Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
EFT w obniżonym pożądaniu seksualnym kobiet: randomizowane badanie terapii par
ID: C-1995-08404396-03 UNCERTAINTY LIMITATION
Starsze badanie i mała próba; protokół i standardy metodologiczne różnią się od współczesnych RCT.
Low Sexual Desire in Women: The Effects of Marital Therapy
Journal of Sex & Marital Therapy
Badanie pierwotne RCT
„Starsze badanie i mała próba; protokół i standardy metodologiczne różnią się od współczesnych RCT.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
1. Efekt zaobserwowany:
Niejednoznaczny / brak rozstrzygnięcia
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Characterologic Subtypes of the Borderline Personality Disorder: With a Note on Prognostic Factors
ID: C-1994-18300856-04 DIAGNOSTIC_BOUNDARY TRACEABLE_INFERENCE
„Quiet BPD” / „cichy borderline” nie jest formalnym podtypem DSM-5-TR ani ICD-11. W tym rekordzie termin odnosi się do empirycznie badanych prezentacji internalizujących, zahamowanych, wycofanych, unikających lub do profili z przewagą cierpienia skierowanego do wewnątrz.
Characterologic Subtypes of the Borderline Personality Disorder: With a Note on Prognostic Factors
Psychiatric Clinics of North America
Inne źródło Inne / nieokreślone
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
Poziom 3: Granica metodyczna
1. Efekt zaobserwowany:
Wymaga weryfikacji pierwotnej
3. Pewność (GRADE):
Niska lub bardzo niska Projekt obserwacyjny / naturalistyczny lub opis serii przypadków; ryzyko zakłóceń (confounding) i błędu selekcji.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia
Effects of assertion training on depression
ID: C-1980-20360226-01 FACT DIRECT_SOURCE_COMPONENT_EVIDENCE
Grupa eksperymentalna stała się bardziej asertywna i zwiększyła aktywność; część efektów utrzymywała się po zakończeniu treningu.
Effects of assertion training on depression
Journal of Clinical Psychology
Badanie pierwotne RCT
„Grupa eksperymentalna stała się bardziej asertywna i zwiększyła aktywność; część efektów utrzymywała się po zakończeniu treningu.”
Lokalizacja: Abstract / publisher metadata reviewed
Poziom 4: Identyfikator zweryfikowany
1. Efekt zaobserwowany:
Zaobserwowano w badaniu
3. Pewność (GRADE):
Niska do umiarkowanej RCT z małą próbą (N < 100); ryzyko nieprecyzyjności estymatora (imprecision) i małej mocy statystycznej.
4. Znaczenie kliniczne (MCID):
Nieokreślony próg MCID (wymiar w trakcie standaryzacji redakcyjnej)
5. Zastosowanie (Directness):
Wysoka w populacji ambulatoryjnej spełniającej kryteria włączenia

Czego nie wiemy? Granice wiedzy i niepewności badawcze

Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:

1. Trwałość odległa efektów (>24 mies.)

Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.

2. Zależność od formatu i zaangażowania

Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.

3. Działania niepożądane i pogorszenie

Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.

Chcesz zbadać luki badawcze w populacjach i metodach? Otwórz Moduł Luk Badawczych (Knowledge Gaps) →

Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.