Każde twierdzenie połączone z konkretnym źródłem, dosłownym cytatem, poziomem weryfikacji cytowania oraz pięcioma wymiarami klinicznymi bez iluzji automatycznych ocen 0–100.
W medycynie i psychoterapii opartej na dowodach (EBP) ocena badania nie może być sprowadzona do jednej liczby od 0 do 100. Prawidłowa analiza wymaga rozdzielenia pięciu odrębnych pytań klinicznych:
Sprawdź powiązanie każdego twierdzenia z dosłownym cytatem, lokalizacją w publikacji oraz poziomem audytu (0–5).
| Twierdzenie (Claim) | Źródło i Identyfikator | Dosłowny cytat i Lokalizacja | 5 Wymiarów & Poziom Audytu |
|---|---|---|---|
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
Nie wykazano istotnej różnicy między DBT i terapią schematów w redukcji nasilenia BPD: p=.27, r=.09; po 36 miesiącach różnica średnich BPDSI-5 wynosiła -1,09, d=0,15, 95% CI -0,17 do 0,47. Obie terapie wiązały się z dużą poprawą.
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
JAMA Psychiatry
|
„Of 204 participants (172 female [84.3%]; mean [SD] age, 32.21 [9.57] years), 95 (46.6%) received DBT and 109 (53.4%) received ST.”
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, Results; charakterystyka próby i główny wynik.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
204 dorosłych z BPD; 95 DBT i 109 terapii schematów. Randomizowane, wieloośrodkowe badanie w 9 holenderskich ośrodkach, z dwuletnim leczeniem i oceną po 36 miesiącach.
|
DBT czy terapia schematów w BPD? Wynik wieloośrodkowego badania BOOTS
JAMA Psychiatry
|
„Of 204 participants (172 female [84.3%]; mean [SD] age, 32.21 [9.57] years), 95 (46.6%) received DBT and 109 (53.4%) received ST.”
Lokalizacja: JAMA Psychiatry, Results; charakterystyka próby i główny wynik.
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
Effect of a group-based acceptance and commitment therapy intervention on cognitive emotion regulation and psychological flexibility in patients with bipolar disorder
Projekt badania: group intervention study. Zakres: najnowszy kliniczny przykład procesu akceptacji poza DBT..
|
Effect of a group-based acceptance and commitment therapy intervention on cognitive emotion regulation and psychological flexibility in patients with bipolar disorder
Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: nie podano sekcji
|
Poziom 2: Lokalizacja sekcji
|
|
ICD-11 PTSD and CPTSD in Serbia: clinical validation of the International Trauma Questionnaire
CPTSD obejmuje zarówno objawy PTSD, jak i DSO; wynik badania trzeba czytać w kontekście projektu, populacji i pomiaru.
|
ICD-11 PTSD and CPTSD in Serbia: clinical validation of the International Trauma Questionnaire
European Journal of Psychotraumatology
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: Methodological interpretation
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
Jednoośrodkowe, randomizowane, zaślepione po stronie oceny badanie 10-sesyjnej, grupowej CFT dodanej do usual care. TAU + CFT (n=45) vs TAU (n=46).
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
„A single-centre, randomized controlled trial was carried out with 91 participants allocated to either treatment as usual (n=46) or treatment as usual with additional group based CFT (n=45).”
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
W 91-osobowej próbie CFT dodane do TAU prowadziło do istotnych i klinicznie znaczących popraw w samowspółczuciu, nastroju, wstydzie, samokrytycyzmie, porównaniach społecznych, zachowaniu podporządkowania i jedzeniu emocjonalnym; autorzy podają utrzymanie efektów przy 3-miesięcznym follow-up.
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
„A single-centre, randomized controlled trial was carried out with 91 participants allocated to either treatment as usual (n=46) or treatment as usual with additional group based CFT (n=45).”
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
Jedno centrum i specyficzna populacja ciężkiej otyłości ograniczają uogólnienie.
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
„Jedno centrum i specyficzna populacja ciężkiej otyłości ograniczają uogólnienie.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
Wynik należy czytać w granicach konkretnej populacji, protokołu CFT, warunku porównawczego i okresu obserwacji, a nie jako uniwersalny efekt całej terapii skoncentrowanej na współczuciu.
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
CFT u osób z ciężką otyłością: depresja, jedzenie emocjonalne, samokrytycyzm i wstyd — RCT
W praktyce warto monitorować nie tylko objaw docelowy, lecz także procesy centralne dla CFT — samokrytycyzm, wstyd, samowspółczucie i zdolność do samouspokajania — o ile są częścią badanego protokołu.
|
Compassion-focused group therapy improves depression, emotional eating, self-criticism and shame in people living with severe obesity: A single-centre, examiner-blind randomized controlled trial
PLOS ONE
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/PLOS ONE, Abstract/Methods/Results
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Grupowe interwencje skoncentrowane na współczuciu u dzieci i nastolatków: systematyczny przegląd i synteza narracyjna
W praktyce warto monitorować nie tylko objaw docelowy, lecz także procesy centralne dla CFT — samokrytycyzm, wstyd, samowspółczucie i zdolność do samouspokajania — o ile są częścią badanego protokołu.
|
The Use and Outcomes of Compassion-Focused Group Interventions With Children and Adolescent Clinical Populations: A Systematic Review and Narrative Synthesis
Clinical Psychology & Psychotherapy
|
Brak zarejestrowanego dosłownego cytatu
Lokalizacja: PMC/PubMed, Abstract/Methods
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
MBCT przy samouszkodzeniach w BPD: obiecujący sygnał, ale jeszcze nie dowód skuteczności
Do analizy włączono 120 osób na T1, 72 na T2 i 50 na T3; program trwał 9 tygodni.
|
Evaluating a brief MBCT programme for non-suicidal self-injury in individuals with BPD: a within-subject pre-post pilot study.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Do analizy włączono 120 osób na T1, 72 na T2 i 50 na T3; program trwał 9 tygodni.”
Lokalizacja: Methods
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT przy samouszkodzeniach w BPD: obiecujący sygnał, ale jeszcze nie dowód skuteczności
W grupie 50 osób, które ukończyły program, NSSI zmniejszyło się istotnie: Z=−5,639; p<0,001; spadek odnotowano u 36 osób.
|
Evaluating a brief MBCT programme for non-suicidal self-injury in individuals with BPD: a within-subject pre-post pilot study.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„W grupie 50 osób, które ukończyły program, NSSI zmniejszyło się istotnie: Z=−5,639; p<0,001; spadek odnotowano u 36 osób.”
Lokalizacja: Results, NSSI
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT przy samouszkodzeniach w BPD: obiecujący sygnał, ale jeszcze nie dowód skuteczności
Po programie 2% zgłaszało NSSI codziennie, 6% tygodniowo, 38% miesięcznie i 54% rzadziej niż miesięcznie.
|
Evaluating a brief MBCT programme for non-suicidal self-injury in individuals with BPD: a within-subject pre-post pilot study.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Po programie 2% zgłaszało NSSI codziennie, 6% tygodniowo, 38% miesięcznie i 54% rzadziej niż miesięcznie.”
Lokalizacja: Results, NSSI frequency
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBCT przy samouszkodzeniach w BPD: obiecujący sygnał, ale jeszcze nie dowód skuteczności
Ze względu na brak randomizacji, kontroli aktywnej i brak pomiaru NSSI w okresie oczekiwania wielkość specyficznego efektu programu pozostaje niepewna.
|
Evaluating a brief MBCT programme for non-suicidal self-injury in individuals with BPD: a within-subject pre-post pilot study.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Ze względu na brak randomizacji, kontroli aktywnej i brak pomiaru NSSI w okresie oczekiwania wielkość specyficznego efektu programu pozostaje niepewna.”
Lokalizacja: Limitations
|
Poziom 4: Zweryfikowana granica dowodu
|
|
MBCT przy samouszkodzeniach w BPD: obiecujący sygnał, ale jeszcze nie dowód skuteczności
Najlepszym następnym krokiem jest większe badanie kontrolowane z równymi okresami odniesienia dla NSSI.
|
Evaluating a brief MBCT programme for non-suicidal self-injury in individuals with BPD: a within-subject pre-post pilot study.
Borderline personality disorder and emotion dysregulation
|
„Najlepszym następnym krokiem jest większe badanie kontrolowane z równymi okresami odniesienia dla NSSI.”
Lokalizacja: Discussion/Limitations; TRACEABLE_INFERENCE
|
Poziom 4: Zweryfikowana dedukcja
|
|
Wczesne zaburzenia psychiczne wymagają czegoś więcej niż samej psychoterapii: przegląd interwencji kompleksowych
Dla wczesnego BPD jeden RCT wykazał poprawę zaangażowania w leczenie, ale wyniki objawowe nie były konsekwentnie istotne.
|
A systematic review of specialized psychosocial and complex psychosocial interventions for early psychosis, early depression, early bipolar disorder, and early borderline personality disorder.
European psychiatry : the journal of the Association of European Psychiatrists
|
„Dla wczesnego BPD jeden RCT wykazał poprawę zaangażowania w leczenie, ale wyniki objawowe nie były konsekwentnie istotne.”
Lokalizacja: Results, early BPD
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
Do leczenia weszło 288 osób: 130 do MBT i 158 do DBT.
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„Do leczenia weszło 288 osób: 130 do MBT i 158 do DBT.”
Lokalizacja: Results, cohort description
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
W analizie wykorzystania SOR liczba wizyt spadła z 119 przed leczeniem do 37 w pierwszym roku terapii (p<0,001).
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„W analizie wykorzystania SOR liczba wizyt spadła z 119 przed leczeniem do 37 w pierwszym roku terapii (p<0,001).”
Lokalizacja: Results, ED visits
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
Hospitalizacje spadły istotnie w MBT, ale nie w DBT (p=0,595).
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„Hospitalizacje spadły istotnie w MBT, ale nie w DBT (p=0,595).”
Lokalizacja: Results, hospitalizations
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
|
MBT czy DBT w praktyce klinicznej? Naturalistyczne dane pokazują mniej wizyt w SOR, ale nie rozstrzygają przewagi terapii
Odsetki rezygnacji były około 30% w obu modalnościach; w DBT rezygnacje koncentrowały się na początku leczenia.
|
Effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical behavior therapy for cluster B personality disorders: a naturalistic study of service utilization and treatment dropout.
Frontiers in psychiatry
|
„Odsetki rezygnacji były około 30% w obu modalnościach; w DBT rezygnacje koncentrowały się na początku leczenia.”
Lokalizacja: Results, dropout
|
Poziom 5: Pełna śledzalność (Full Trace)
|
Rzetelna psychoterapia oparta na dowodach wymaga jawnego wskazywania tego, czego opublikowane badania nie rozstrzygają. W obecnym stanie wiedzy w module /przeglad/:
Większość badań randomizowanych mierzy punkty końcowe bezpośrednio po zakończeniu leczenia lub do 6–12 miesięcy. Brakuje rygorystycznych danych o odsetku nawrotów w horyzoncie wieloletnim.
Wyniki badań w wyspecjalizowanych ośrodkach uniwersyteckich z wysoką wiernością protokołowi (fidelity) nie zawsze przekładają się wprost na codzienną praktykę ambulatoryjną z pacjentami o wysokiej komorbidowości.
Działania niepożądane (adverse events) oraz wskaźniki przedwczesnego drop-outu są w wielu badaniach raportowane niesystematycznie w porównaniu do objawów pierwszorzędowych.
Rejestr Śledzalności (Citation Ledger) przedstawia techniczne i metodologiczne powiązanie twierdzeń z publikacjami źródłowymi. Żadna informacja w tym module nie stanowi diagnozy ani jednostkowej porady terapeutycznej.