Wizualizacja · DBT · regulacja emocji

Rozwiązywanie problemów DBT

Mapa pokazująca, jak od sytuacji przez fakty i nazwanie problemu dojść do pierwszego małego kroku. Stosuj, gdy emocja pasuje do faktów i potrzebujesz zmienić sytuację.

To psychoedukacja, nie diagnoza. Jeśli pobudzenie jest bardzo wysokie, najpierw STOP lub TIPP. Jeśli emocja nie pasuje do faktów, rozważ działanie przeciwne zamiast rozwiązywania problemu.

Decyzja po sprawdzeniu faktów:

Emocja pasuje do faktów → Rozwiązywanie problemów (zmień sytuację)
Emocja nie pasuje do faktów → Działanie przeciwne (zmień zachowanie)
Pobudzenie bardzo wysokie → STOP / TIPP (najpierw regulacja)

Od sytuacji do rozwiązania

Rozwiązywanie problemów w DBT zaczyna się od zauważenia emocji i sprawdzenia faktów. Gdy emocja pasuje do sytuacji, problem jest realny i wymaga konkretnego działania. Poniższe kroki pomagają przejść od chaosu do pierwszego małego kroku.

01

Sytuacja

Zacznij od faktów: co się dokładnie wydarzyło? Opisz sytuację tak, jak widziałaby ją kamera, bez oceniania.

02

Fakty

Oddziel fakty od interpretacji. Co wiesz na pewno? Co jest twoją historią, a co obiektywnym zdarzeniem?

03

Problem

Nazwij konkretny problem. Jeśli emocja pasuje do faktów, problem jest realny i wymaga rozwiązania.

04

Możliwe opcje

Wypisz wszystkie pomysły — nawet te nierealne. Na tym etapie nie oceniaj, tylko zbieraj.

05

Wybór opcji

Oceń, która opcja najlepiej służy twojemu celowi. Wybierz 1-2 rozwiązania, które są możliwe do zrealizowania.

06

Mały pierwszy krok

Nie musisz rozwiązać wszystkiego od razu. Wybierz jeden mały, konkretny krok i wykonaj go w ciągu 24 godzin.

07

Sprawdzenie efektu

Po działaniu sprawdź, czy problem się zmniejszył. Jeśli nie, wróć do opcji i spróbuj innej drogi.

Przykłady sytuacji

Złość

Fakt: Ktoś przekroczył twoje granice

Działanie: Spokojna rozmowa o granicach

Frustracja

Fakt: Zadanie jest opóźnione z powodów od ciebie niezależnych

Działanie: Ustalenie nowego, realistycznego terminu

Smutek

Fakt: Straciliście wspólny czas z powodu nadmiaru obowiązków

Działanie: Zaplanowanie konkretnego wieczoru tylko dla was

Lęk

Fakt: Czeka cię ważna rozmowa, do której możesz się przygotować

Działanie: Przygotowanie krótkiej listy punktów do omówienia

Kiedy uważać?

Jeśli pobudzenie jest bardzo wysokie, najpierw STOP lub TIPP. Rozwiązywanie problemów wymaga dostępu do myślenia.

Rozwiązywanie problemów stosuj, gdy emocja pasuje do faktów. Jeśli nie pasuje, rozważ działanie przeciwne.

Jeśli problem nie leży w twojej kontroli, rozważ akceptację zamiast walki z rzeczywistością.

To narzędzie edukacyjne, nie zastępuje terapii. W trudnych sytuacjach skonsultuj się ze specjalistą.

Powiązane warstwy