Rozwiązywanie problemów DBT
Mapa pokazująca, jak od sytuacji przez fakty i nazwanie problemu dojść do pierwszego małego kroku. Stosuj, gdy emocja pasuje do faktów i potrzebujesz zmienić sytuację.
To psychoedukacja, nie diagnoza. Jeśli pobudzenie jest bardzo wysokie, najpierw STOP lub TIPP. Jeśli emocja nie pasuje do faktów, rozważ działanie przeciwne zamiast rozwiązywania problemu.
Decyzja po sprawdzeniu faktów:
Od sytuacji do rozwiązania
Rozwiązywanie problemów w DBT zaczyna się od zauważenia emocji i sprawdzenia faktów. Gdy emocja pasuje do sytuacji, problem jest realny i wymaga konkretnego działania. Poniższe kroki pomagają przejść od chaosu do pierwszego małego kroku.
Sytuacja
Zacznij od faktów: co się dokładnie wydarzyło? Opisz sytuację tak, jak widziałaby ją kamera, bez oceniania.
Fakty
Oddziel fakty od interpretacji. Co wiesz na pewno? Co jest twoją historią, a co obiektywnym zdarzeniem?
Problem
Nazwij konkretny problem. Jeśli emocja pasuje do faktów, problem jest realny i wymaga rozwiązania.
Możliwe opcje
Wypisz wszystkie pomysły — nawet te nierealne. Na tym etapie nie oceniaj, tylko zbieraj.
Wybór opcji
Oceń, która opcja najlepiej służy twojemu celowi. Wybierz 1-2 rozwiązania, które są możliwe do zrealizowania.
Mały pierwszy krok
Nie musisz rozwiązać wszystkiego od razu. Wybierz jeden mały, konkretny krok i wykonaj go w ciągu 24 godzin.
Sprawdzenie efektu
Po działaniu sprawdź, czy problem się zmniejszył. Jeśli nie, wróć do opcji i spróbuj innej drogi.
Przykłady sytuacji
Złość
Fakt: Ktoś przekroczył twoje granice
Działanie: Spokojna rozmowa o granicach
Frustracja
Fakt: Zadanie jest opóźnione z powodów od ciebie niezależnych
Działanie: Ustalenie nowego, realistycznego terminu
Smutek
Fakt: Straciliście wspólny czas z powodu nadmiaru obowiązków
Działanie: Zaplanowanie konkretnego wieczoru tylko dla was
Lęk
Fakt: Czeka cię ważna rozmowa, do której możesz się przygotować
Działanie: Przygotowanie krótkiej listy punktów do omówienia
Kiedy uważać?
Jeśli pobudzenie jest bardzo wysokie, najpierw STOP lub TIPP. Rozwiązywanie problemów wymaga dostępu do myślenia.
Rozwiązywanie problemów stosuj, gdy emocja pasuje do faktów. Jeśli nie pasuje, rozważ działanie przeciwne.
Jeśli problem nie leży w twojej kontroli, rozważ akceptację zamiast walki z rzeczywistością.
To narzędzie edukacyjne, nie zastępuje terapii. W trudnych sytuacjach skonsultuj się ze specjalistą.